Świat Podróży Kolejowych

Obserwuj nas


TURCJA



Przewoźnik narodowy: Türkiye Cumhuryeti Devlet Demiryollan (TCDD)
Strona internetowa: www.tcdd.gov.tr
Ostatnia aktualizacja: 03.08.2014.



Spis treści:
1. Jak dotrzeć
2. Podróżowanie po Turcji
3. Połączenia międzynarodowe
4. Stambuł
5. Ankara
6. Konya
7. Adana
8. Afyon
9. Edirne (Adrianopol)

Turcja to ogromny kraj kojarzący się Polakom głównie ze Stambułem, nadmorskimi kurortami wypoczynkowymi typu Antalya oraz podbijającym Europę kebabem. Sądzę, że niewielu Polaków miało okazję podróżować koleją po Turcji. A szkoda. Jest to bowiem ciekawy kraj, na który warto poświęcić kilka dni (polecam bilet Balkan Flexipass).

Koleje tureckie nie docierają wszędzie, aczkolwiek mają w swojej ofercie kilka ciekawych połączeń dalekobieżnych i międzynarodowych. Jakość pociągów jest różna - od starych, brudnych pociągów podmiejskich, po nowoczesne pociągi dalekobieżne mogące śmiało konkurować jakością z najlepszymi kolejami europejskimi.

Turcja inwestuje bardzo dużo pieniędzy w rozwój kolei. Budowane są nowe odcinki kolei dużych prędkości, tunel pod Bosforem łączący azjatycką i europejską część Stambułu, kupowany jest nowy tabor. W związku z modernizacją występują poważne utrudnienia w ruchu pociągów - na niektórych odcinkach wprowadzona jest zastępcza komunikacja autobusowa. Zastępcze autobusy to klimatyzowane, wygodne autokary z toaletą na pokładzie.

Przy opracowywaniu opisów miast korzystałem z przewodnika pt. "Turcja - praktyczny przewodnik" wydanego przez wydawnictwo "Pascal". To świetna publikacja i kompendium wiedzy dla osób wybierających się do tego kraju.

1. JAK DOTRZEĆ?



Możliwości dotarcia do Turcji jest kilka. Osobiście polecam samolot. Należy pamiętać, że dla obywateli Polski wymagana jest wiza turecka. Warunkiem otrzymania wizy jest dokonanie wpłaty na granicy.

a) samolotem

Z Warszawy można łatwo dolecieć do Turcji z liniami lotniczymi LOT. Samoloty startują z lotniska Okęcie, a bezpośredni lot trwa jedynie 2 godziny i 30 minut. W promocji First Minute można kupić bilety w jedną stronę już od 285,76 zł wraz ze wszystkimi opłatami. Bilet trzeba kupić z dużym wyprzedzeniem. Kilka dni przed wylotem można dostać bilety w cenie od 831 zł. W porównaniu do bardzo długiej i skomplikowanej podróży pociągiem to bardzo wygodna opcja.

Szczegóły na stronie internetowej: www.lot.pl

Z międzynarodowego portu lotniczego Atatürk do centrum Stambułu można bez problemu dojechać komunikacją publiczną.

b) pociągiem

Długa, skomplikowana podróż - w ostatecznym rozrachunku wyjdzie tyle samo, ile kosztuje lot samolotem lub jeszcze drożej. Są dwie opcje: Warszawa --> Budapeszt --> Bukareszt --> Stambuł (łącznie ok. 57 godzin)
Warszawa -->Belgrad --> Sofia --> Stambuł (łącznie ok. 50 godzin)

Od ponad trzech lat na części trasy obowiązuje komunikacja zastępcza. Odcinki, na których trzeba przesiadać się z pociągu do autobusu wciąż się zmieniają. Sytuacja miała się unormować w rozkładzie jazdy 2013/2014, jednak nadal komunikacja zastępcza zostaje wprowadzana nie tylko na tureckich odcinkach (pociągi kończą bieg pod Stambułem), ale okresowo także na bułgarskim odcinku.

Przy podróży pociągiem nie wiadomo także, czy uda nam się zakupić obowiązkową rezerwację miejsca w wagonie z miejscami do leżenia (mnie się nie udało i musiałem zmienić trasę). Osobiście odradzam - opcja dobra jedynie dla miłośników kolei lub osób robiących sobie wycieczkę po Bałkanach z biletem Interrail lub Balkan Flexipass.

2. PODRÓŻOWANIE PO TURCJI



Podróż po Turcji dla osób wjeżdżających do Stambułu jest skomplikowana. Od 26 lipca 2014 roku uruchomiono wprawdzie połączenie Kolei Dużych Prędkości Stambuł - Ankara, lecz pociągi odjeżdżają ze stacji Pendik na peryferiach Stambułu, po jego azjatyckiej części. Stacja oddalona jest 24-30 km (według różnych źródeł) od stacji Haydarpassa. Jeżeli docieramy do Stambułu z Europy, najpierw należy przeprawić się promem przez Bosfor, a potem z azjatyckiego brzegu Bosforu dojechać dolmuszem do stacji Pendik. Dość skomplikowana sprawa. W następnych latach sytuacja powinna się poprawić.

WAŻNE ODNOŚNIKI

Planując podróż po Turcji zapamiętajcie następujące adresy stron:

www.tcdd.gov.tr/home/detail/?id=495 - aktualny rozkład jazdy pociągów dalekobieżnych i nocnych. Po turecku, ale w angielskiej wersji językowej nie ma tych informacji.

www.tcdd.gov.tr/home/detail/?id=872 - aktualny rozkład jazdy pociągów kolei dużych prędkości

https://etcdd.tcdd.gov.tr/tcddrezwebapproot/ilkneteng.jsp - strona główna sklepu internetowego kolei tureckich, gdzie można zarezerwować bilety.

http://turcjawsandalach.pl/ - świetna polska strona o Turcji. Opisy miast, informacje praktyczne, wskazówki. Artykuły pisane przez pasjonatów, którzy wielokrotnie podróżowali po tym kraju.

DZIENNE POCIĄGI DALEKOBIEŻNE

Dalekobieżne pociągi dzienne są z reguły zestawione z klimatyzowanych wagonów bezprzedziałowych. W klasie ekonomicznej (2 klasa) układ siedzeń to 2+2, natomiast w klasie biznes (1 klasa) (2+1). W pociągach kursują wagony restauracyjne. Na liniach dużych prędkośći przewozy są prowadzone przez pociągi hiszpańskiej produkcji - chyba najwygodniejsze, jakimi jechałem (oczywiście w Hiszpanii).


Turecki pociąg wysokich prędkości
(zdjęcie z materiałów prasowych TCDD)

Wnętrze - klasa ekonomiczna
(zdjęcie z materiałów prasowych TCDD)


Wnętrze - I klasa
(zdjęcie z materiałów prasowych TCDD)

Wnętrze niezidentyfikowanego tureckiego pociągu
(zdjęcie z materiałów prasowych TCDD)

POCIĄGI NOCNE

Tureckie pociągi nocne nie należą do najszybszych, ale umożliwiają komfortową podróż za konkurencyjne ceny. Pociągi zwykle są zestawione z wagonów bezprzedziałowych z miejscami do siedzenia (Pulman vagon), czteroosobowych, klimatyzowanych kuszetek (Kuşetli vagon) oraz nowoczesnych, klimatyzowanych wagonów sypialnych z przedziałami dwuosobowymi (Yatakli vagon). Ponadto w niektórych pociągach kursują wagony barowe lub restauracyjne. W tureckich wagonach spotkamy dwie toalety na końcach wagonu - - jedną klasyczną z muszlą, drugą turecką z dziurą w podłodze.

Osobiście polecam podróż wagonami sypialnymi. Przedziały dwuosobowe są czyste, wygodne, zamykane od wewnątrz; w środku jest lodówka. W wagonie znajduje się prysznic oraz toalety. Owszem, jest drożej i nie ma takiej możliwości zawierania znajomości jak w wagonie bezprzedziałowym z miejscami do siedzenia, ale odpoczniemy, wyśpimy się i mamy spokój przez całą podróż.

Nad ranem, a na niektórych trasach dłużej, z okien pociągu można podziwiać przepiękne widoki - właśnie choćby dla tych widoków warto pojechać do Turcji.

3. POŁĄCZENIA MIĘDZYNARODOWE



Poniżej zamieszczam listę kolejowych połączeń międzynarodowych na podstawie informacji ze strony kolei tureckich. Pod koniec 2013 roku lub w 2014 roku ma zostać uruchomione bezpośrednie pasażerskie połączenie kolejowe z Gruzją i Azerbejdżanem. Obecnie trwa modernizacja torów po stronie gruzińskiej. Do Gruzji można jednak dojechać w prosty sposób korzystając z pociągu nocnego Ankara - Kars Pociąg pokonuje 1928 kilometrów. Nie znam dokładnie dni kursowania. Z Kars do granicy gruzińskiej można dostać się taksówką lub busem.

Rozkład jazdy pociągu Ankara - Kars znajdziecie wśród pociągów na stronie z rozkładami jazdy pociągów nocnych (odnośnik) w górnej części artykułu.

Zapowiadano również przywrócenie połączenia z Belgradem, jednak na stronie kolei tureckich nie ma żadnej informacji o tym pociągu.

Odnośniki:
Rozkład jazdy pociągów na Bliski Wschód na stronie kolei tureckich

Bułgaria



Codziennie kursuje pociąg nocny relacji Stambuł - Sofia. Na części trasy obowiązuje komunikacja zastępcza, odcinki obowiązywania komunikacji zastępczej wciąż się zmieniają, więc nie mogę podać aktualnych informacji.

Grecja



Pociąg Filia Express pomiędzy Stambułem a Salonikami nie kursuje od lutego 2011 do odwołania z powodu zlikwidowania przez stronę grecką wszystkich kolejowych połączeń międzynarodowych. W 2014 roku przywrócono wprawdzie połączenia Saloniki - Belgrad i Saloniki - Skopje, pociągi do Turcji nadal jednak nie kursują.

Rumunia



Kursuje jeden bezpośredni pociąg nocny relacji Bukareszt - Stambuł. Trasa pociągu prowadzi przez Bułgarię, więc również na części trasy obowiązuje komunikacja zastępcza.

Orientacyjny rozkład jazdy pociągów Stambuł - Sofia/Bukareszt na stronie kolei tureckich

Iran



Pomiędzy Turcją a Iranem raz w tygodniu kursuje pociąg bezpośredni. W roku 2014 kursuje na trasie Ankara - Teheran. W rzeczywistości są to dwa pociągi: jeden - turecki skład do stacji Tatvan, skąd podróżni są przewożeni promem do Van, gdzie przesiadają się do irańskiego składu. Pociąg jest zestawiony z wagonów z miejscami do leżenia.

Bilety nie są drogie. Bilet w jedną stronę (tylko 1 klasa) pomiędzy Ankarą a Teheranem kosztuje 33,3 euro + 9,90 euro dopłata za miejsce w kuszetce.

Przez Turcję przejeżdża również pociąg Teheran - Damaszek; szczegóły w odnośniku do strony kolei tureckich podanym powyżej.

Reportaż z podróży pociągiem Stambuł - Teheran na You Tube

Syria



Wszystkie pociągi do Syrii zostały odwołane na czas nieokreślony.

4. STAMBUŁ



Stambuł, dawniej Konstantynopol, to ogromna metropolia leżąca na dwóch kontynentach. Jest to jedno z największych miast świata, miasto z bogatą historią, legendami, dynamicznie rozwijająca się metropolia. Nie jest wprawdzie stolicą Turcji, lecz to właśnie tu jest serce tego kraju, czemu nie sposób zaprzeczyć. Miasto z niezliczoną liczbą zabytków i atrakcji turystycznych, tłumnie odwiedzane przez turystów przez cały rok. Stambuł położony jest nad cieśniną Bosfor i Morzem Marmara.

Do Stambułu najlepiej dotrzeć samolotem. Wiem, to strona o podróżowaniu koleją, ale nie oszukujmy się - lepsze 2,5 godziny w samolocie niż 2,5 dnia w pociągu. W dodatku koszty wcale nie są wyższe, a czasami można trafić na okazję np. w promocji "Szalona środa" organizowanej przez PLL LOT.

Większość samolotów z Polski ląduje na Międzynarodowym Porcie Lotniczym im. Ataturka, położonym po europejskiej części Stambułu, niezbyt daleko centrum, do którego można dojechać czerwoną linią metra. Z lotniska dostaniemy się bezpośrednio między innymi na główny dworzec autobusowy (Otogar). Jeżeli chcemy dojechać do zabytków, na stacji Zeytinburnu musimy przesiąść się na tramwaj kursujący po trasie wzdłuż największych zabytków.

Lotnisko Sabiha Gökçen International Airport leży około 50 kilometrów od Stambułu, po azjatyckiej stronie miasta. Najpopularniejszy środek transportu do centrum to autobus linii E10, którym można dojechać do przystani promowej Kadiköy, skąd odpływają promy do przystani Eminönü. Rejs promem z Azji do Europy trwa około 40 minut.

Obywatele polscy udający się do Turcji podlegają obowiązkowi wizowemu. Wizę można kupić na lotnisku lub na lądowych przejściach granicznych, w tym również przejściach kolejowych.

Stambuł, jak przystało na największą europejską aglomerację, posiada bardzo rozbudowaną sieć połączeń komunikacji miejskiej. Najszybszym środkiem transportu jest metro. Autobusy i tramwaje jeżdżą dość powoli, sytuację dodatkowo pogarszają ogromne korki w godzinach szczytu.

Za przejazdy komunikacją miejską w Stambule płaci się żetonami, które można kupić w automatach przy większości przystanków. Wrzucenie żetonu odblokowuje bramki blokujące przejście na przystanki.

Dużą wadą komunikacji w Stambule jest brak biletów 24-godzinnych i na przykład trzydniowych na wszystkie środki transportu. Jeżeli będziemy podróżować często, wyjdzie to bardzo drogo.

Do Stambułu najlepiej przyjechać w kwietniu lub październiku. W sezonie letnim jest bardzo gorąco, a miasto przeżywa najazd turystów z całego świata, w związku z czym należy się liczyć również z wyższymi cenami, tłokiem i ogromnymi kolejkami do najważniejszych zabytków. Temperatury w kwietniu i październiku są znośne, a w słońcu jest naprawdę przyjemnie. Łatwiej również o miejsce noclegowe.

W Stambule znajdziemy mnóstwo zabytków. Większość z nich skupiona jest w dzielnicy Sultanahmet, gdzie ceny w sklepach i obiektach noclegowych są wygórowane. Poniżej krótkie opisy najważniejszych zabytków. Pamiętajcie o ogromnych kolejkach w sezonie letnim.

Hagia Sofia (Ayasofya) - w dawnym kościele chrześcijańskim mieści się obecnie niezwykle popularne muzeum. Pierwszy kościół zbudowano na tym terenie prawdopodobnie w 325 r. Już w 360 roku Konstancjusz II zbudował tu nową świątynię, nazwaną tak jak poprzedni kościół - Hagia Sophia. Już w 404 roku świątynię strawiły płomienie. Kolejna świątynia zbudowana w tym miejscu spłonęła podczas powstania w 532 roku. W tym samym roku cesarz Justynian zlecił budowę nowej, o wiele większej świątyni. Na architektów wybrał Anthiemosa z Tralles i Izydora z Milletu. Budowę kościoła ukończono już po pięciu latach, ale los nie oszczędzał imponującej świątyni. Po trzęsieniu ziemi w 557 roku część kopuły zawaliła się. Po podwyższeniu jej o 5 metrów i wzmocnieniu kościoła, ponownie poświęcono go w 562 roku. Od tamtej pory wygląd świątyni niewiele się zmienił. Pojawiły się cztery przypory, a po zdobyciu Konstantynopola przez Mehmeda II 23 marca 1453, kościół zamieniono na meczet oraz dobudowano cztery minarety.

Atrakcje świątyni:
- groby sułtanów
- pięciometrowa mozaika Matki Boskiej z Dzieciątkim
- mozaika przedstawiająca Chrystusa, przed którym klęczy cesarz Leon VI
- sułtańska loża z XVIII wieku
- inne mozaiki na galeriach

Błękitny Meczet - meczet wybudowany w latach 1609 -1617 przez Mehmeda Agę z rozkazu sułtana Ahmeda I. Młody sułtan pragnął, aby meczet był bardziej okazały niż położona w pobliżu Haga Sophia. Wybudowany na planie kwadratu z kopułą o średnicy 23,5 metra i wysokości 43 metrów. Nazwa meczetu wzięła się od koloru fajansowych płytek pokrywających wnętrze - jest ich około 21 tysięcy. Do tego 260 okien.

Błękitny Meczet nadal pełni funkcję świątyni i odbywają się w nim modlitwy. Turyści mogą go jednak zwiedzać po zdjęciu butów. Oczywiście należy pamiętać o stosownym ubraniu.

Przy Błętitnym Meczecie działa Muzeum Dywanów i Kilimów, gdzie wystawiono kosztowne dywany głównie z anatolijskich meczetów. Wstęp płatny.

Pałac Topkapi (Topkapi Sarayi) - dawna rezydencja sułtanów położona w ścisłym centrum Stambułu. Budowa pałacu rozpoczęła się już w 1453 roku po zdobyciu Konstantynopola przez Mehmeda II. Później obiekt wielokrotnie przebudowywany, ostatnim sułtanem rezydującym w tym miejscu był Mahmud II (do 1839 roku). Nazwa pałacu oznacza " Bramę Armatnią". Pochodzi od armat strzegących obiektu od strony morza.

Położenie pałacu jest bardzo dobre ze strategicznego punktu widzenia, ze wzgórza roztacza się również piękna panorama okolicy. Pałac Topkapi ma aż cztery dziedzińce, z których tylko pierwszy dziedziniec był ogólnodostępny. Dziś za wejście na każdy kolejny dziedziniec również trzeba płacić, a Pałac Topkapi to zespół budynków, w których jest co zwiedzać - można zobaczyć dawny harem, kuchnie pałacowe, bibliotekę Ahmeta III czy skarbiec.

Pałac Topkapi należy do najważniejszych budynków w mieście i jest obowiązkowym punktem każdeg turysty zwiedzającego Stambuł.

Hipodrom - plac między Błękitnym Meczetem a Hagia Sophia, na którym dawniej odbywały się wyścigi rydwanów konnych. Zbudowany przez Septymiusza Sewera w 203 roku n.e., przebudowany później przez Konstantynopola Wielkiego. Dobudowano arenę z widownią mogącą pomieścić nawet 100 tysięcy widzów.

Obecnie Hipodrom to popularne miejsce spacerów i spotkań, choć w sezonie letnim tłumy turystów nie pozwalają poczuć atmosfery tego miejsca. Do najważniejszych miejsc na placu należy zaliczyć Obelisk Totmesa III przywieziony pod koniec IV wieku z Egiptu, Kolumnę Wężową ze Świątyni Apollina w Delfach, dostarczoną do Konstantynopola za czasów Konstantyna Wielkiego, kolumna Konstantyna VII Porfirogenety oraz Niemiecka Fontanna (tr. Alman Çeşmesi) wybudowana w Niemczech dla upamiętnienia wizyty Wilhelma II w Stambule w 1898 roku.

Cysterna Bazylikowa - niepozorny budynek wzniesiony w VI wieku jako zbiornik wody dla miasta. Później służyła między innymi jako składowisko odpadów. Dopiero od 1987 roku należy do popularnych atrakcji turystycznych, choć zbiera różne recenzje. Cysternę zdobi 336 kolumn ustawionych w 12 rzędach.

Meczet Sulejmana - jeden z najładniejszych meczetów w Stambule. Powstał w latach 1550-1557 za panowania Sulejmana I Wspaniałego. Położony pośród ogrodu, dominuje nad Złotym Rogiem. Na tyłach meczetu znajduje się cmentarz z grobowcem Sulejmana I i jego żony.

Akwedukt Walensa - bardzo ładny, zaniedbany i niezbyt popularny wśród turystów zabytek w dzielnicy Faith. Wybudowany w latach 368-373 za cesarza Walensa mierzy kilometr długości i 29 metrów wysokości.


Hagia Sofia
(aut. P Gonzales, CC-BY-SA, flickr.com)

Stambuł
(aut. Miname's Photo, CC-BY, flickr.com)

5. ANKARA



Ankara to stolica Turcji - uderza w niej duża liczba biurowców. Ankara to przede wszystkim bardzo ważny ośrodek administracyjny. To nowoczesne miasto, w którym bardzo trudno znaleźć kręte uliczki typowe dla Stambułu. Ankara jest stolicą Turcji od 1923 roku, wtedy była małym, prowincjonalnym miasteczkiem. Dziś, położona na kilku wzgórzach metropolia, dynamicznie się rozwija, a charakter nadają jej coraz to nowe osiedla, arterie komunikacyjne i siedziby najważniejszych instytucji w centrum. Jest tu jednak kilka miejsc, które mogą zaciekawić turystów.

Muzeum Cywilizacji Anatolijskich - najpopularniejsze muzeum w regionie i główna atrakcja turystyczna Ankary. W muzeum wystawiono znaleziska archeologiczne dokumentujące historię Anatolii. Niektóre z nich sięgają czasów paleolitu. Do najważniejszych należą prymitywne narzędzia i broń z jaskini Karain oraz gliniana statuetka bogini płodności. Muzeum mieszczące się w obszernej hali podzielone jest na kilka działów. Na zwiedzanie placówki wypada poświęcić kilka godzin. Uważa się, że to jedno z najlepszych muzeów w całej Turcji.

Muzeum Atatürka - dla Turków to najważniejsze miejsce w Ankarze i być może najwazniejsze muzeum w kraju. Poświęcone pamięci twórcy nowoczesnego państwa tureckiego, corocznie bywa odwiedzane przez setki tysięcy Turków oraz gości z zagranicy. Uwagę zwraca budowla w stylu neoklasycystycznym o długości 72 metrów, szerokości 55 metrów i 21 metrów wysokości. W środku znajduje się sarkofag "Ojca Turków".

Wzgórze i twierdza - wzgórze wraz z twierdzą to kolejny obowiązkowy przystanek turysty podczas wizyty w Ankarze. Do wzgórza przylega stara, zaniedbana dzielnica, pełna rozpadających się budynków. Okolica to najstarsza część Ankary. W materiałach źródłowych twierdza pojawia się już w II wieku p.n.e., kiedy plemię Galatów schroniło się tam przed atakiem Rzymian. Później twierdza (Hisar) była kilkakrotnie niszczona i odbudowywana. Do dziś przetrwało między innymi 15 wież, Brama Więzienna i Brama Zamkowa. Na terenie dawnego tzw. zamku wewnętrznego znajduje się najstarszy islamski zabytek w mieście - meczet Alaettin z 1197 roku. Najwyżej położony punkt twierdzy to Ak Kale (Biały Zamek). Z Białego Zamku, jak i z pobliskiej Wieży Wschodniej, można podziwiać piękną panoramę Ankary.

Muzeum Kolejnictwa - przy dworcu kolejowym w Ankarze działa niewielkie Muzeum Kolejnictwa, gdzie można zobaczyć prywatny wagon Atatürka. W pobliżu,po drugiej stronie torów można zobaczyć skansen lokomotyw parowych. Nie wiem, czy jeszcze istnieje, ponieważ stacja w Ankarze miała być przebudowywana w najbliższych latach.

6. KONYA



Interesujące miasto na południu Turcji, które słynie z zakonu tańczących derwiszy, a grób założyciela tego zakonu raz w roku jest miejscem pielgrzymek muzułmanów z całego kraju. Bardzo ładne miasto, znacznie bardziej konserwatywne od popularnych miejsc. Do Konyi doprowadzono linię wysokich prędkości z Ankary, dzięki czemu podróżowanie koleją do tego miasta jest dużo łatwiejsze niż jeszcze kilka lat temu. Przejazd z Ankary (około 260 kilometrów) zajmuje obecnie godzinę i 50 minut. Pociągi kursują 8 razy dziennie. Dwa razy dziennie ponadto kursuje pociąg wysokich prędkości Eskisehir - Konya, trzy razy dziennie pociągi Konya - Kamaran oraz pociąg nocny Adana - Konya - Izmir, który w przyszłości zostanie z powrotem wydłużony do Stambułu.

Dworzec kolejowy w Konyi położony jest około 3 kilometrów od centrum miasta. Do niedawna był to mały dworzec, zupełnie nie pasujący do miasta liczącego około siedemset tysięcy mieszkańców. Został jednak przebudowany w związku z doprowadzeniem linii wysokich prędkości i prezentuje się bardzo ładnie.

Centralnym punktem miasta jest Wzgórze Alaeddina (Alaettin Tepesi), na którym stoi meczet Alaeddina, natomiast największa atrakcja turystyczna to niedalekie Muzeum Mewlewitów (Mevlana Muzesi). Warto zobaczyć także Muzeum Archeologiczne (Arkeoloji Muzesi), meczety (meczet Salima, zespół meczetowy Sahip Ata), czy Muzeum Nagrobków (Mezar Anitlar Muzesi). Jeżeli macie trochę czasu, można przejechać się autobusem do położonej 60 kilometrów od Konyi dawnej osady Çatalhöyük (pierwsze ślady osadnictwa z VII tysiąclecia p.n.e.), obecnie stanowiska archeologicznego.

Sama Konya to ładne miasto, zupełnie inne niż Ankara i Stambuł. Kiedy w 2010 roku planowałem podróż po Turcji, bardzo chciałem tam zawitać choćby na jeden dzień.

7. ADANA



Adana to czwarte pod względem wielkości miasto Turcji, położone na południu kraju, 350 kilometrów od Konyi. To nowoczesna metropolia, która pod względem zabytków nie ma zbyt wiele do zaoferowania. Najważniejszy zabytek to Wielki Meczet (Ulu Camii) wybudowany w 1507 roku. W pobliżu znajduje się zabytkowy, kamienny most z czasów rzymskich (125 rok n.e.) . Most ma ponad 300 metrów i podobno jest to najstarszy czynny most na świecie.

Adana słynie natomiast z lokalnego dania - adana kebap. Spotkałem różne opisy tego przysmaku, więc zacytuję najbardziej wiarygodny polski portal o Turcji: Jest to mięso mielone, pikantnie doprawione i opieczone w postaci wałeczków nad ogniem na szpadce. Podawany jest zwyczajowo z cebulą, papryką, pietruszką i pide. Danie to słynie ze swojej pikantności. Tradycyjnie twierdzi się, że ta potrawa pochodzi z Adany, ale obecnie podawana jest na terenie całego kraju" (źródło: turcjawsandalach.pl)

8. AFYON



Niezbyt duże miasto, do którego można dojechać pociągiem z Eskişehir, Konyi lub Stambułu, ewentualnie autokarem ze wszytkich największych miast. W Afyonie legalnie uprawia się mak, służący do produkcji opium w celach medycznych. Samo miasto słynie z górującej nad nim Cytadeli na wysokim wzgórzu, na które można dostać się pieszo pokonując 700 stopni prowadzących na szczyt. Ze wzgórza rozpościera się piękna panorama miasta. Do miasta przyjeżdża niewielu turystów, więc nie jest tak drogo jak w największych tureckich miastach. W Afyon znajduje się dużo meczetów oraz drewniane domki pamiętające czasy Imperium Osmańskiego.

9. EDIRNE



Edirne, znane również jako Adrianopol, jest miastem położonym około 5 kilometrów od granicy z Grecją i 25 od granicy z Bułgarią. Jak informują fora internetowe, pomiędzy Edirne a greckim miastem Alexandroupoli kursują bezpośrednie autobusy obsługiwane przez "Metro Turizm". Nigdzie nie znalazłem rozkładów jazdy. Do granicy dojeżdżają także tzw. dolmusze. Pod względem połączeń kolejowych Edirne wypada bardzo słabo, dworzec kolejowy znajduje się 4 kilometry od centrum miasta. Zatrzymują się tu pociągi ze Stambułu do Bukaresztu i Sofii, natomiast w najbliższym czasie powinny powrócić bezpośrednie połączenia kolejowe do Stambułu.

Edirne to ładne miasto, niezbyt popularne wśród turystów i stosunkowo drogie. Zachowało swój dawny charakter, centrum nie jest zbyt duże, można je obejść pieszo w ciągu kilku godzin. Najważniejsze zabytki to Stary Meczet (Eski Camii), którego budowę rozpoczęto już w 1403 roku, meczet Selima (Selimiye Camii) - przykład klasycznej architektury osmańskiej. Kilometr za centrum miasta znajduje się kompleks meczetowy sułtana Bejazyda II budowany w latach 1484-1488. Idąc w stronę kompleksu, przechodzimy po którymś z zabytkowych, kamiennych mostów nad rzeką Tunca. W Edirne jest jeszcze kilka innych zabytkowych mostów, łaźnie oraz muzea - Muzeum Zdrowia, Muzeum Sztuki Tureckiej (Turk Islam Eserleri Muzesi), czy Muzeum Archeologiczne i Etnograficzne (Arkeoloji ve Etnorafya Muzesi). Bardzo dobre miejsce na jednodniową wycieczkę, choć ze Stambułu jest dość daleko (ponad 200 kilometrów).