Świat Podróży Kolejowych

Obserwuj nas


SZWECJA




Przewoźnik narodowy: SJ
Strona internetowa: www.sj.se
Ostatnia aktualizacja: 19.02.2017



Spis treści:
1. Jak dojechać
2. Rozkład jazdy i ceny
3. Wybrane zniżki i promocje
4. Połączenia międzynarodowe
5. Przewoźnicy kolejowi w Szwecji
6. Najważniejsze połączenia kolejowe
7. Szwedzkie słówka dla podróżujących koleją

O podróżowaniu koleją po Szwecji nie mogę wiele napisać. Byłem tylko w Malmö, gdzie miałem okazję obejrzeć niektóre pociągi jeżdżące po szwedzkich torach. Wygląd niektórych pociągów niemile mnie zaskoczył - były nawet gorsze od polskich, ale podobno zdecydowana większość z nich została zastąpiona przez nowoczesne pociągi Coradia.

W ciągu kilku godzin trudno poznać kraj, więc tylko kilka zdań. Ceny są bardzo wysokie - chyba nawet wyższe niż w Danii. W Szwecji bez problemów można się porozumieć po angielsku, lecz nie jest prawdą, że wszyscy mówią w tym języku. W pociągu nocnym Berlin - Malmö dwa razy natrafiłem na obsługę, która nie znała słowa po angielsku.

1. JAK DOJECHAĆ


Do Szwecji można dotrzeć na kilka sposobów:

POCIĄGIEM

Do niedawna najwygodniejszym sposobem dotarcia koleją do Szwecji był nocny pociąg Berlin Night Express relacji Berlin - Malmö. W roku 2012 nastąpiły zmiany, przez które pociąg przestał być konkurencyjny. Pociąg prowadził jedynie niezbyt wygodne wagony z miejscami do leżenia. Zaletą pociągu było honorowanie biletów Interrail (dopłata do kuszetki wynosiła 29 euro) oraz fakt, że część trasy pociąg pokonywał na promie, co samo w sobie jest ciekawym przeżyciem. W 2017 roku pociąg będzie kursował jedynie w wybrane dni od czerwca do 13 sierpnia.

W rozkładzie jazdy 2016/2017 najlepiej z Berlina dojechać pociągiem ICE do Hamburga i tam przesiąść się na pociąg relacji Hamburg - Kopenhaga lub Hamburg - Aarhus. W wakacje będą kursowały dodatkowe pociągi.

PROMEM

Ceny promów nie należą do najtańszych, jednak po podliczeniu wszystkich kosztów może okazać się, że z pozoru wysoka cena jest konkurencyjna w stosunku do przejazdu pociągiem lub podróży samolotem. Wszystkie firmy co jakiś czas organizują wyprzedaże, dzięki którym można nabyć bilet bardzo tanio.

Dopłaty do kabin, szczególnie przy rejsach nocnych, są bardzo wysokie.

Stena Line - promy Gdynia - Karlskrona. Z Karlskrony można dojechać pociągiem w głąb Szwecji.

Unity Line - promy Świnoujście - Ystad. Z Ystad dojedziemy do Malmö, a stamtąd dalej.

Polferries - promy Świnoujście - Ystad i Gdańsk - Nynashamn. Komentarze na Facebooku z ostatniego roku nie zachęcają do podróży.

SAMOLOTEM

Do Szwecji dolecimy samolotami niemal wszystkich ważniejszych przewoźników lotniczych. Należy pamiętać, że samoloty tanich linii lotniczych lądują na lotniskach znacznie oddalonych od centrów miast, więc do ceny biletu należy doliczyć niemałe koszty transportu. Siatka połączeń lotniczych wciąż się zmienia, dlatego nie podaję konkretnych połączeń.

2. ROZKŁAD JAZDY I CENY



www.sj.se - wyszukiwarka połączeń na stronie kolei szwedzkich. Ceny na trasach dalekobieżnych różnią się w zależności od kategorii pociągu, dnia, obłożenia i wyprzedzenia, z jakim kupujemy bilet. Rozpiętość cen jest bardzo duża, więc nie ma sensu podawanie konkretnych przykładów.

Mapa połączeń obsługiwanych przez koleje szwedzkie
Mapa połączeń nocnych obsługiwanych przez koleje szwedzkie

3. WYBRANE ZNIŻKI I PROMOCJE



Koleje szwedzkie SJ mają w swojej ofercie szereg zniżek i promocji umożliwiających tańsze podróżowanie koleją. Oto najciekawsze z nich:

Zniżka studencka


Zniżka dla studentów do ukończenia 26 roku życia. Zniżka 30% w drugiej klasie pociągów dziennych oraz 15% w wybranych pociągach nocnych przysługuje posiadaczom następujących legitymacji studenckich: Mecenatkortet, Studentkortet, karta ISIC. Podczas podróży oprócz biletu i legitymacji studenckiej, należy każdorowo okazywać ważny dokument tożsamości - paszport lub dowód osobisty. Zniżka przysługuje tylko na bilety jednorazowe oraz karnet na 10 przejazdów.

Arctic Circle Pass


Trzydniowy bilet uprawniający do nieograniczonej liczby przejazdów w czasie ważności biletu na odcinku Kiruna - Narwik. Pomiędzy tymi stacjami znajduje się 18 mniejszych stacji kolejowych, w tym stacja Abisko w pobliżu najstarszego w Europie parku narodowego. Dobra oferta na lato, ale brak informacji o cenie.

Sista Minuten



Sista Minuten to odpowiednik znanej na całym świecie oferty Last Minute. Bilety sprzedawane na konkretny pociąg mogą zostać zakupione najwcześniej 24 godziny przed planowaną podróżą, przy czym nie można ich później wymienić ani zwrócić. Zaletą jest jednak cena, pozwalająca często zaoszczędzić 50% albo więcej. Bilety można kupować przez internet na stronie kolei szwedzkich (adres wyżej). Odbiór w automatach biletowych. Oprócz biletu podczas kontroli w pociągu należy okazać ważny dowód tożsamości.

4. POŁĄCZENIA MIĘDZYNARODOWE:



Szwecja, z racji położenia geograficznego, nie może się pochwalić bogatą ofertą połączeń międzynarodowych. Najciekawszym połączeniem jest opisywany niżej pociąg Berlin - Malmö. Poza tym pociągiem możemy skorzystać z następujących połączeń:

Dania



Pomiędzy Kopenhagą a Malmö co 20 minut (od rana do wieczora) kursują pociągi Øresundståg/Öresundståg. Pociągi rozpoczynają swój bieg najczęściej w Helsingør, a kończą nie tylko w Malmö, część bowiem jedzie dalej nawet do Göteborga. Najładniejsza część trasy to przejazd przez most Oresund nad Morzem Bałtyckim. Pociągi zatrzymują się również na stacji Kopenhaga -Lufthaven.

19 lutego 2017 roku bilet pomiędzy Kopenhagą a Malmö kosztował 111 koron szwedzkich, czyli około 51 złotych.

Strona internetowa: www.oresundstag.se

Ponadto do Kopenhagi dojeżdża kilka pociągów X2 Sztokholm - Kopenhaga. Pociągi X2000 objęte są całkowitą rezerwacją miejsc, podobnie jak pociągi IC relacji Göteborg - Kopenhaga
Posiadacze biletów Interrail mogą również bezpłatnie skorzystać z przeprawy promowej pomiędzy miastami Helsingborg a Helsingör.
Według informacji ze strony kolei szwedzkich pociągi IC między Göteborgiem a Kopenhagą są objęte całkowitą rezerwacją miejsc.


Pociąg kursujący między Malmö a Kopenhagą

Wnętrze tego pociągu

Norwegia



Kilka razy planowałem podróż do Norweg ii - raz na serio, dwa razy "palcem po mapie". Opcji dojazdu jest kilka, lecz nigdy nie mogłem się połapać, w jakie dni kursują pociągi. Nie chce mi się bowiem wierzyć, że pomiędzy Oslo a Sztokholmem poza sezonem wakacyjnym nie kursują nocne pociągi. Dostępne opcje opisuję więc na podstawie rozkładu jazdy:

a) Göteborg - Oslo

Według rozkładu jazdy trzy pary pociągów bezpośrednich łączą codziennie oba miasta. Podróż trwa około 4 godzin. Posiadacze biletów Interrail nie muszą nic dopłacać ani rezerwować miejsc. Połączenie obsługują pociągi kolei norweskich. Według strony kolei norweskich cena za bilet w dniu 13.03.2014 roku wynosiła 576 NOK (ok. 281 zł), natomiast w ofercie Minipris bilet kosztował 249 koron norweskich .

b) Sztokholm - Oslo

Pomiędzy stolicami Szwecji i Norwegii kursuje kilka par pociągów dziennych InterCity. Podróż trwa sześć godzin, a pociągi są objęte całkowitą rezerwacją miejsc. .

c) Sztokholm - Narvik

Pomiędzy Sztokholmem a Narvikiem kursuje bezpośredni nocny pociąg. Narvik to najdalej wysunięta na północ europejska stacja kolejowa. Podróż trwa około 20 godzin. Ponadto kursuje para pociągów dziennych InterCity Luleaa - Narvik. Oba pociągi - dzienny i nocny - objęte są całkowitą rezerwacją miejsc. b) przez przejście kolejowe w Storlien

Kilka razy dziennie szwedzkie pociągi dojeżdżają do norweskiej stacji granicznej w Storlien, gdzie czekają na nie skomunikowane pociągi do Trondheim.

Pomiędzy Storlien a szwedzkim miastem Östersund kursują ponadto dwie lub trzy pary pociągów osobowych dziennie. Oprócz tego jeden dzienny pociąg bezpośredni łączy Östersund z Trondheim.Rozkłady jazdy mogą ulegać zmianie, więc przed wyjazdem należy się upewnić, czy pociąg kursuje w dany dzień.

Pomiędzy Trondheim a szwedzkim miastem Östersund kursują ponadto dwie pary pociągów osobowych dziennie. Strona kolei norweskich podaje cenę za przejazd całej trasy 412 koron norweskich, czyli ok. 200 zł . Jeden pociąg jedzie rano, jeden późnym popołudniem.

Finlandia



Pomiędzy Finlandią a Szwecją nie kursują żadne pociągi. Według informacji na forach internetowych do Finlandii można dojechać autobusem. Najpierw należy wsiąść do autobusu Luleaa - Tornio (czas przejazdu ok. 2:30), tam przesiąść się do autobusu Tornio - Kemi (czas przejazdu ok. 40 minut). Z Kemi jeżdżą pociągi IC do Helsinek i Rovaniemi. Dla posiadaczy biletów Interrail przejazd autobusami na tej trasie jest bezpłatny. Do miasta Luleaa można dojechać nocnym pociągiem ze Sztokholmu.

Innym sposobem na dostanie się ze Szwecji do Finlandii jest rejs nocnym promem ze Sztokholmu do Helsinek lub Turku. Kiedyś posiadacze Interraila mogli płynąć bezpłatnie, obecnie mogą liczyć jedynie na zniżkę.

5. PRZEWOŹNICY KOLEJOWI W SZWECJI



Poza kolejami państwowymi SJ w Szwecji działa kilkanaście przedsiębiorstw prowadzących przewozy pasażerskie na liniach regionalnych. Opisy działalności często są niezrozumiałe, podobnie jak struktura własnościowa, w związku z czym opisuję tylko te przedsiębiorstwa, co do których istnienia jestem pewien. Jeżeli na liście pominąłem jakieś przedsiębiorstwo, dajcie mi znać. Cen nie chce mi się aktualizować.

"AEX" - Arlanda Express


"Arlanda Express" to nazwa pociągów kursujących pomiędzy Sztokholmem a lotniskem Arlanda. W dni powszednie pociągi kursują co 15 minut; pierwszy zaczyna kurs o 4:35, ostatni wyjeżdża ze Sztokholmu o 0:35. Podróż pociągiem na lotnisko trwa 20 minut, a bilet dla osoby dorosłej kosztuje 260 koron szwedzkich w jedną stronę (ok. 130 zł) lub 490 koron szwedzkich tam i z powrotem (ok. 245 zł). Przewoźnik oferuje szereg zniżek i promocji, np. studenci z ważną kartą ISIC lub młodzież zapłacą za bilet w jedną stronę 130 koron szwedzkich (ok. 65 zł), przy czym bilet musi zostać zakupiony w kasie na dworcu w Sztokholmie. Ciekawą ofertą jest "2 for 280", dzięki któremu w weekendy, święta oraz w wakacje dwie osoby mogą pojechać na lotnisko za 280 koron szwedzkich, a oprócz tego na tym samym bilecie za darmo mogą wziąć ze sobą od jednego do czworga dzieci w wieku 0-17 lat. (Wszystkie ceny z dnia 6.12.2014). Pociągi są wygodne i klimatyzowane. Przewoźnik honoruje bilety Interrail.

Więcej informacji: www.arlandaexpress.com


Arlanda Express
(aut. Patric Johansson; źródło: materiały prasowe Arlanda)

Arlanda Express w środku
(aut. Patric Johansson; źródło: materiały prasowe Arlanda)

Inlandsbanan


Inlandsbanan to linia kolejowa w północnej Szwecji o długości około 1300 kilometrów (Kristinehamn - Mora-Östersund-Gällivare). Jest to jedna z największych szwedzkich atrakcji turystycznych. Na linii organizowane są regularne przewozy pasażerskie oraz przewozy turystyczne. Dodatkowe zyski zapewniają przewozy towarowe. W latach dziewięćdziesiątych ubiegłego wieku linii groziło zamknięcie, bowiem pociągi obsługiwane wtedy przez SJ przynosiły straty. Została ona przekazana gminom, które w 1993 utworzyły Inlandsbanan AB i uruchomiły przewozy pasażerskie. Dzięki dobrej reklamie marka Inlandsbanan obecnie jest rozpoznawana daleko poza granicami Szwecji.

Przykładowce ceny w 2015 roku:

Kristinehamn – Mora 320 SEK (ok. 143 zł)
Mora – Östersund 514 SEK (ok. 230 zł)
Östersund – Sorsele 614 SEK (ok. 275 zł)
Östersund – Gällivare 1 194 SEK (ok. 535 zł)

Oczywiście istnieje szereg zniżek i ofert promocyjnych, jak np. zniżka dla młodzieży i studentów (25%). W wakacje można wykupić karnet ważny 14 dni na wszystkie pociągi Inlandsbanan. W 2015 roku kosztuje on 1795 koron szwedzkich (ok. 800 zł). Za 400 SEK można wykupić dodatkowy tydzień ważności karnetu. Inlandsbanan honoruje bilety Interrail; zalecane jest jednak wykupienie rezerwacji miejsca za 50 koron szwedzkich .

Strona oficjalna: www.inlandsbanan.com (informacje o przejazdach otwierają się na osobnej stronie)

Krösatågen


Krösatågen to nazwa pociągów kursujących pomiędzy miastami Halmstad, Värnamo, Gnosjö, Växjö, Jönköping, Nässjö, Stockaryd, Tranås i Hultsfred. Pociągi są własnością tamtejszych samorządów oraz duńskiej firmy DSB Småland AB, która od grudnia 2010 obsługuje część pociągów pod nazwą Krösatågen.

Szczegółowe informacje: www.krosatagen.se

Norrtåg


Przewoźnik obsługujący przewozy pasażerskie na liniach kolejowych północnej Szwecji. Pociągi Norrtåg (spotykana jest również nazwa "Botniatåg") kursują w następujących relacjach: Sundsvall-Umeå, Umeå-Luleå, Umeå-Lycksele, Luleå-Kiruna, Sundsvall-Åre, Sundsvall - Trondheim, Luleå - Narvik. Na stronach internetowych przewoźnika znajduje się szczegółowy rozkład jazdy, ale nie mogłem znaleźć cen przewozów. Strona tylko w języku szwedzkim.

Więcej informacji: www.norrtag.se


Pociąg Itino MV3
(źródło: materiały prasowe Norrtag)

Pociąg Itino MV3
(źródło: materiały prasowe Norrtag)

ÖstgötaTrafiken


Nazwa pociągów kursujących na trasie Norrköping-Linköping-Mjölby-Tranås-Nässjö-Jönköping. Pociągi są własnością samorządów. ÖstgötaTrafiken obsługuje także tramwaje i autobusy komunikacji miejskiej i podmiejskiej w regionie. W związku z faktem, że chodzi głównie o transport publiczny miejski i podmiejski, nie ma sensu wyjaśniać taryfy.

Szczegółowe informacje: www.ostgotatrafiken.se


Autobus ÖstgötaTrafiken
(źródło: materiały prasowe ÖstgötaTrafiken)

Pociąg ÖstgötaTrafiken
(aut. źródło: materiały prasowe ÖstgötaTrafiken)


Pågatågen - Skanetrafiken


Nazwa wybranych pociągów regionalnych kursujących po trasie Ängelholm, Höö, Åstorp, Helsingborg, Lund oraz Ystad - Malmö. Kursy były obsługiwane głównie starymi, brzydkimi elektrycznymi zespołami trakcyjnymi we współpracy z kolejami państwowymi. Pociągi są częścią transportu zintegrowanego w okolicach Malmö, w związku z czym pasażerowie mogą wybrać którąś z ciekawych ofert, np. bilet jednodniowy na całą Skanię.

Szczegółowa oferta: www.skanetrafiken.se

Skandinaviska Jernbanor Ab


Firma działająca od grudnia 2011. Obsługuje pociągi znane pod nazwą Blå Tåget. Pociągi są atrakcją turystyczną, bowiem zestawione są ze starych szwedzkich wagonów w stylu retro. Kursują pomiędzy Göteborgiem a Sztokholmem. Ceny są różne w zależności od pakietu. Początkowo usługi obejmowały tylko przejazd pociągiem, obecnie firma specjalizuje się w organizacji kilkudniowych wycieczek z noclegami, wyżywieniem i przewodnikiem.

Szczegóły: www.blataget.com

Storstockholms Lokaltrafiks


Przedsiębiorstwo obsługujące komunikację miejską w Sztokholmie i w okolicach. Obsługuje również pociągi podmiejskie i pociągi metra.

Strona oficjalna: www.sl.se


Pociąg podmiejski SL
(aut. Linn Berglund ; źródło: materiały prasowe Storstockholms Lokaltrafiks)

Pociąg podmiejski SL w środku
(aut. Jannie Danielsson; źródło: materiały prasowe Storstockholms Lokaltrafiks)

Tågab - Tågakeriet i Bergslagen


Przewoźnik znany głównie z przewozów towarowych. Od grudnia 2009 roku obsługuje również przewozy pasażerskie na linii Karlstad-Laxå-Göteborg, a od 2012 na części linii Falun - Göteborg. Strona internetowa w języku szwedzkim jest niezbyt dobrze zaprojektowana, przez co przeciętnemu pasażerowi nie będzie łatwo znaleźć interesujących go informacji.

Strona oficjalna: www.tagakeriet.se


Pociąg pasażerski firmy Tagab
(aut. Urban Laven; źródło: materiały prasowe Tagab)

Widok na jeden z pociągów
(aut. Urban Laven; źródło: materiały prasowe Tagab)

Tkab - Svenska Tågkompaniet AB


Przewoźnik obsługujący wybrane połączenia na wielu trasach, z reguły na północ od Sztokholmu. Trasy: Umeå-Sundsvall-Stockholm, Ånge-Ljusdal-Bollnäs-Gävle, Falun-Borlänge, Mora/Falun-Borlänge-Stockholm, Gävle-Falun-Borlänge-Örebro-Hallsberg-Mjölby, Gävle-AvestaKrylbo-Örebro-Hallsberg, Ludvika-Fagersta-Västerås, Örebro-Kumla-Hallsberg-Laxå, Stockholm-Hallsberg-Karlstad-Oslo, Karlstad-Kil-Göteborg, Karlstad-Kil, Torsby-Kil-Karlstad, Kristinehamn-Karlstad.


Pociąg TKAB
(aut. Krister Halvars; źródło: materiały prasowe TKAB)

Pociąg TKAB w środku
(aut. Krister Halvars; źródło: materiały prasowe TKAB)

Värmslandtrafik AB


Przedsiębiorstwo obsługujące kolejowe przewozy pasażerskie na kilku liniach niedaleko Karlstad oraz na terenie Norwegii.

Strona oficjalna: www.varmlandstrafik.se

6. NAJWAŻNIEJSZE POŁĄCZENIA KOLEJOWE


Koleje szwedzkie wraz z innymi przewoźnikami oferują rozbudowaną siatkę pasażerskich przewozów kolejowych. Opracowałem listę połączeń wraz z najważniejszymi stacjami pośrednimi. Są to jedynie wybrane połączenia, opracowanie wszystkich jest bezcelowe ze względu na małe zainteresowanie oraz czas, jaki musiałbym poświęcić.

Sztokholm - Göteborg (X2000)


Połączenie obsługiwane przez pociągi X2000.

KATRINEHOLM - bardzo przeciętne miasteczko, wyglądem przypominające polskie miasta przemysłowe. Brak atrakcji turystycznych. Najładniejszy budynek to dworzec kolejowy.

SKÖVDE - również nieciekawe miasto. Atrakcje to piękny budynek hotelu przy dworcu kolejowym, średniej urody rynek i kościółek przy rynku. W centrum bardzo duża galeria handlowa.

HERRLJUNGA - trudno uwierzyć, ale pociągi X2000 zatrzymują się w miasteczku liczącym trzy tysiące mieszkańców. Herrljunga to węzeł kolejowy; atrakcji turystycznych tu nie uświadczymy. W pobliżu rezerwat przyrody Mollungen.

ALINGSAS - kolejne malutkie miasteczko. Kilkanaście kilometrów od Alingsnas znajduje się stacja początkowa kolei retro Anten - Grafsnas.

GÖTEBORG - drugie pod względem wielkości miasto Szwecji, bardzo popularne wśród turystów. Pod względem architektonicznym wypada gorzej od najpiękniejszych miast - tu godna polecenia jest dzielnica Haga, natomiast zwracają uwagę pojedyncze budynki, na przykład biurowiec Lilla Bommen przypominający konstrukcję z klocków Lego. Bogata oferta muzealna: Muzeum Volvo, Muzeum Sztuki, Muzeum Lotnictwa, centrum nauki Universum, dla rodzin z dziećmi park rozrywki.

Sztokholm - Örebrö - Göteborg (IC)


Dłuższa trasa pomiędzy najważniejszymi miastami Szwecji, obsługiwana przez pociągi IC i innych kategorii, zatrzymujące się na ważniejszych stacjach.

BALSTÅ - małe miasteczko zamieszkane głównie przez osoby pracujące i uczące się w Sztokholmie. Końcowa stacja jednej z linii kolei aglomeracyjnej w Sztokholmie.

ENKÖPING - jak wyżej, tylko znajdzie się kilka ładnych budynków.

VÄSTERAS - średniej wielkości miasto (ponad 100 tys. mieszkańców), swego czasu popularne wśród miłośników taniego latania, bowiem znajduje się tu lotnisko obsługujące tanie linie lotnicze. Dominuje zabudowa współczesna, aczkolwiek zachowało się trochę zabytkowych budynków, między innymi katedra oraz budynek Muzeum Sztuki. Największa atrakcja turystyczna to skansen na obrzeżach miasta.

KÖPING - siedemnastotysięczne niebrzydkie miasteczko. Małe Muzeum Kolejnictwa, niewielkie Muzeum Historii Techniki, ponadto ładny rynek z okolicami i pojedyncze zabytkowe budynki rozrzucone po różnych dzielnicach.

ARBOGA - miasteczko, jakich wiele. Muzeum Techniki skoncentrowane głównie na eksponatach z zakresu lotnictwa i konstrukcji rakiet.

ÖREBRÖ - miasto liczące ok. 107 tysięcy mieszkańców, znane ostatnio głównie z następstw polityki wielokulturowości. Wizytówką miasta jest bardzo ładny zamek świetnie wyglądający na zdjęciach, warto też zobaczyć skansen na peryferiach miasta i zjeść posiłek w restauracji na szczycie wieży ciśnień. Centrum powinno się spodobać, lecz daleko mu do najpiękniejszych miast świata.

TÖREBODA - gdyby nie liczne szlaki rowerowe, nie wymieniłbym tego miasteczka.

FALKÖPING - poza ryneczkiem i drewnianymi domkami w niektórych miejscach nic ciekawego.

Sztokholm - Falun


SALA - dwudziestotysięczne miasteczko z malutkim centrum - ryneczek i deptak całkiem ładne. Za miastem można zwiedzić dawną kopalnię srebra - według opinii atrakcja turystyczna godna uwagi.

AVESTA - stacja dalekobieżna obsługująca miasteczko Avesta znajduje się w pobliskim Krylbo, daleko od centrum miasta. Sama Avesta to przemysłowe miasto; z tym wiąże się jedyna atrakcja: w opuszczonych budynkach przemysłowych urządzono galerię sztuki.

HEDEMORA - typowe skandynawskie małe miasteczko. W XVIII wieku niszczone przez kilka pożarów, przeważa współczesna zabudowa, zachowało się kilka drewnianych budynków, kościół oraz ratusz.

SÄTER - miejscowość wypoczynkowa nad jeziorem. Drewniane domki przy ulicach Kristinegatan i Vattugränd. Dla bogatych pole golfowe.

BORLÄNGE - czterdziestotysięczne miasto znane z dużej liczby imigrantów i niezbyt ładnych blokowisk. Dla rodzin z dziećmi przygotowano Framtidsmuseet (Muzeum Przyszłości) z planetarium.

FALUN - dawniej miasto przemysłowe znane z kopalni miedzi. Obecnie kopalnia nieczynna, można jednak zwiedzać część kopalni oraz muzeum jej poświęcone. Przy stacji Falun Central station utworzono Muzeum Kolejnictwa, czasami organizowane są przejazdy pociągami retro po okolicy. Centrum miasta brzydkie, natomiast na peryferiach warto zobaczyć dzielnicę drewnianych domków (w okolicach ulicy Åsgatan).

Sztokholm - Alvesta - Malmö


Część pociagów kursuje w relacji wydłużonej do Kopenhagi.

NORRKÖPING - średniej wielkości miasto (ok. 137 tys. mieszkańców) z rozległym centrum i dawnymi obiektami przemysłowymi udostępnionymi do zwiedzania turystom. Bardzo ładny budynek dworca kolejowego. Dobre miejsce na jednodniową wycieczkę ze Sztokholmu razem z Linköping.

LINKÖPING - warte odwiedzenia stutysięczne miasto. Kameralne centrum, kilka interesujących zabytków, na przykład pałac, kościół i katedra, Muzeum Sił Powietrznych oraz Hunnebergsgatan - ulica z zachowanymi drewnianymi domkami.

MJÖLBY - małe, przeciętne miasteczko bez atrakcji turystycznych.

NÄSSJÖ - jak wyżej, przy dworcu kolejowym skromne muzeum kolejnictwa, kilka kilometrów za miastem pole golfowe.

ALVESTA - węzeł kolejowy, poza tym nic ciekawego.

HÄSSLEHOLM - miasteczko wybudowane podczas budowy linii kolejowej ze Sztokholmu do Malmö w drugiej połowie XIX wieku. Centrum przeciętne, dobre recenzje zbiera natomiast Pałac Hovdala położony 9 kilometrów od miasta.

LUND - średniej wielkości miasto uniwersyteckie. Wizytówką miasta jest katedra, nie brakuje też terenów zielonych (parki i ogród botaniczny), muzeów (skansen, Muzeum Życia, Muzeum Średniowiecza i inne) oraz kawiarenek i lokali gastronomicznych. Bardzo ładne centrum. Warto zwiedzić przy okazji wizyty w Malmö.

MALMÖ - największe miasto regionu Skania, obecnie opanowane przez imigrantów i po zmroku przypominające bardziej największe miasta Ameryki Środkowej. Sporo atrakcji. Centrum ładne, mnie się najbardziej podobał Lilla Torg. W przewodnikach polecany jest apartamentowiec Tunning Torso o wysokości 190 metrów.

Sztokholm - Narvik (Norwegia)


UPPSALA - miasto z bogatą historią, które powinno znaleźć się na liście miejsc do odwiedzenia u każdego, kto podróżuje po Szwecji. Ładna zabudowa, kilka interesujących zabytków (m.in. katedra i Zamek Królewski), ponadto rozbudowana oferta muzeów (m.in. Museum Gustavianum, Muzeum Regionalne, Muzeum Przyrodnicze, Muzeum Sztuki i kilka mniejszych). Idealne miejsce na jednodniową wycieczkę ze Sztokholmu.

GÄVLE - przyjemne miasto z zachowanymi drewnianymi domkami na kilku ulicach. Miłośnicy kolei powinni zobaczyć Muzeum Kolejnictwa. Popularnością cieszy się także Muzeum Więziennictwa.

SÖDERHAMN - malutkie miasto, którego symbolem jest wieża Oscarsborg wybudowana na wzgórzu za centrum miasta. Miasto niebrzydkie, lecz trochę nudne. Około 8 km od miasta muzeum poświęcone samolotom F15.

HUDIKSVALL - małe, całkiem ładne miasteczko. Na zdjęciach w przewodnikach można podziwiać magazyny nadbrzeżne, troszeczkę przypominające te z norweskiego Bergen.

SUNDSVALL - miasto liczące ok. 55 tysięcy mieszkańców, pojawiające się czasami w filmach i książkach kryminalnych. Ładne centrum i piękne widoki ze wzgórza w parku miejskim. Bardzo słaba oferta muzealna.

HÄNRNÖSAND - miasteczko znane ze skansenu na peryferiach oraz zapierających dech w piersiach krajobrazów w okolicy. Centrum przeciętne.

ÖRNSKÖLDVIK - nieduże, przemysłowe miasto bez znaczących atrakcji turystycznych.

UMEA - nazywana "Miastem Brzóz", obecnie kojarzona jest głównie z licznych imprez kulturalnych. Duże skupisko Polaków. Miasto ładne jako całość, z muzeów najpopularniejsze to Muzeum Gitar.

BODEN - węzeł kolejowy, duży garnizon szwedzkiej armii. Jedyna atrakcja turystyczna to dawna forteca.

KIRUNA - miasto przemysłowe, kojarzone z intensywnie eksploatowanymi złożami żelaza. Ze względu na szkody górnicze planowano nawet "przeniesienie" miasta. W Kirunie zachował się piękny, zabytkowy drewniany kościółek. Poza tym zabudowa współczesna.

NARVIK (NORWEGIA) - norweskie miasteczko rozsławione przez Bitwę o Narvik w 1940 roku, o której przypomina Muzeum Wojny. Pod względem architektonicznym przeciętne miejsce, choć znajdą się perełki typu budynek Muzeum Regionalnego. Dobre miejsce do wycieczek pieszych po fiordach, jak również do obserwacji zórz polarnych.

Sztokholm - Karlstad


Trasa obsługiwana przez pociągi X2000. Część pociągów kursuje w wydłużonej relacji do stolicy Norwegii - Oslo.

HALLSBERG - małe miasteczko. Bardzo ładny budynek dworca kolejowego, ale w samym miasteczku nie ma nic ciekawego dla turystów.

DEGERFORS - kolejne siedmiotysięczne miasteczko. Atrakcje to klub golfowy oraz kolej drezynowa Otterbacksbanan.

KRISTINEHAMN - trochę większe, bo liczące 17 tysięcy mieszkańców miasteczko. Znane z posągu Pablo Picasso na brzegu jeziora. Pojedyncze zabytkowe budynki, kościół z ładnym cmentarzem.

KARLSTAD - ładne, nieduże miasto (60 tys. mieszkańców), siedziba władz regionu Varmland. Warto zobaczyć centrum, Muzeum Brygady (wojskowe), Muzeum Regionalne z parkiem miejskim.

7. SZWEDZKIE SŁÓWKA DLA PODRÓŻUJĄCYCH KOLEJĄ


W Szwecji znajomość języka angielskiego jest powszechna, choć nie każdy go zna. Z każdym rokiem coraz popularniejszy jest język arabski. Zamieściłem kilkadziesiąt szwedzkich słówek przydatnych osobom podróżującym koleją lub miłośnikom kolei. Nie podaję rodzajów, bo mi się nie chce.

andra klass - druga klasa
ankomst - przyjazd
avgång - odjazd
ånglok - lokomotywa parowa
bagage - bagaż
bagageförvaring - przechowalnia bagażu
bredspår - kolej szerokotorowa
dieselmotorvagn - spalinowy zespół trakcyjny
enkelbiljett - bilet w jedną stronę
fjärrtåg - pociąg dalekobieżny
försening - opóźnienie
första klass - pierwsza klasa
godståg - pociąg towarowy
hållplats - przystanek osobowy
höghastighetståg - pociąg wysokich prędkości
Intercitytåg - pociąg Intercity
järnvägsknut - węzeł kolejowy
järnvägstation - stacja kolejowa; dworzec kolejowy
järnvägstjänsteman - kolejarz
klass - klasa
konduktör - konduktor
korridor - korytarz
kupé - przedział
järnvägsvagn - wagon (ogólnie)
liggvagn - wagon z miejscami do leżenia
lokaltåg - pociąg osobowy
lokförare - maszynista
motorvagn - zespół trakcyjny
museijärnväg - kolej retro; pociąg retro
nattåg - pociąg nocny
pendeltåg - pociąg podmiejski
perrong - peron
persontåg - pociąg pasażerski
rälsbuss - autobus szynowy; szynobus
regionaltåg - pociąg regionalny
returbiljett - bilet powrotny
restaurangvagn - wagon restauracyjny
sittplatsbiljett - miejscówka
sittvagn - wagon z miejscami do siedzenia
smalspår - kolej wąskotorowa
snabbtåg - pociąg dużych prędkości
sovvagn - wagon sypialny
spårvidd - rozstaw szyn
tåg - pociąg
tågnummer - numer pociągu
tågoperatör - przewoźnik kolejowy
tidtabell - rozkład jazdy
tredje klass - trzecia klasa (w pociągach retro)