Świat Podróży Kolejowych

Obserwuj nas


PODRÓŻ POCIĄGIEM PO POLSCE





Podróżowanie koleją po Polsce nie jest prostym zadaniem. Liczni przewoźnicy, różne kategorie pociągów - dużo osób nie orientuje się w gąszczu informacji. Poniżej zamieszczam kilka przydatnych informacji dla osób niezorientowanych w organizacji polskich kolejowych przewozów pasażerskich. Są to informacje dla zwykłych osób podróżujących pociągiem od czasu do czasu. Miłośnicy kolei oraz pasażerowie regularnie podróżujący pociągami po Polsce nie znajdą tu niczego nowego.

Ostatnia aktualizacja: 07.05.2016

SPIS TREŚCI
1. Rozkład jazdy
2. Przewoźnicy
3. Kategorie pociągów
4. Bilety
5. Oferty promocyjne
6. Dworce kolejowe
7. Toalety
8. Bezpieczeństwo
9. Komfort podróży
10. Fotografowanie pociągów
11. Noclegi

Uwaga!!! - ze względu na konieczność aktualizacji informacji z całego świata i ciągłą rozbudowę strony, nie jestem w stanie szczegółowo opisywać regulaminów przewozów dotyczących np. przewozu rowerów, czy zwierząt. Rozszerzony poradnik dotyczący podróży koleją po Polsce znajdziecie na stronie http://www.forumkolejowe.pl/faq/doku.php

1. ROZKŁAD JAZDY



Kolejowy rozkład jazdy teoretycznie obowiązuje przez rok, np. od któregoś dnia grudnia roku X do któregoś dnia grudnia roku Y. W niektórych krajach możemy spotkać się z dodatkową zmianą rozkładu jazdy pod koniec maja. Przez ten czas do rozkładu wprowadza się tzw. korekty, czyli drobne zmiany w kursowaniu pociągów.

Rozkład jazdy pociągów w Polsce zmienia się niemal codziennie. Liczne zmiany w porach kursowania, niejasne zasady terminów kursowania i związane z tym niedogodności skutecznie zniechęcają podróżnych. Zamieszczanie jakichkolwiek informacji o rozkładzie na tej stronie mijałoby się z celem, ponieważ wymagałoby ciągłych korekt.

Jeżeli planujecie podróż po Polsce, należy skorzystać z wyszukiwarki połączeń, w której można sprawdzić również rozkład jazdy dla danej stacji na cały dzień oraz ceny większości pociągów:
rozklad.pkp.pl

Warto zauważyć, że nikt nie daje stuprocentowej gwarancji, że dane zawarte w wyszukiwarkach będą odpowiadały rzeczywistości. W 99.99% nie powinno być jednak niespodzianek.

Jeżli interesuje nas natomiast opóźnienie pociągu, możemy skorzystać z aplikacji na bieżąco śledzącej ruch pociągów pasażerskich w Polsce:
infopasazer.intercity.pl

Rozkład jazdy pociągów regionalnych i liczba połączeń na większości tras nie są dostosowane do zapotrzebowania. Nie jest to jednak wina przewoźników, ale władz zamawiających obsługę połączeń.

2. PRZEWOŹNICY KOLEJOWI


W Polsce działa kilka firm prowadzących regulare kolejowe przewozy pasażerskie. Przed podróżą obowiązkowo należy sprawdzić, który przewoźnik będzie obsługiwał nasze połączenie.

Przewozy Regionalne


Przewoźnik pasażerski stopniowo tracący na znaczeniu i zastępowany przez inne spółki w niektórych województwach. Obsługuje większość połączeń regionalnych (pociągi REGIO). Ma jednak najciekawsze oferty umożliwiające niedrogie podróżowanie po Polsce.

Strona internetowa: przewozyregionalne.pl

PKP Intercity


PKP Intercity obsługuje większość krajowych połączeń dalekobieżnych (pociągi TLK, IC, EIC, EIP) i połączenia międzynarodowe z europejskimi stolicami ( Euronight oraz D). Pociągi PKP Intercity zatrzymują się tylko na większych stacjach, a ceny są wyższe niż w pociągach regionalnych.

Strona internetowa: www.intercity.pl

Koleje Mazowieckie


Przewoźnik obsługujący połączenia regionalne w województwie mazowieckim. Od 19 grudnia 2015 roku uruchamia także pociągi dalekobieżne z Warszawy do Trójmiasta i z Warszawy do Krakowa. Pociągi kursują w weekendy. W rozkładzie jazdy pociągi są oznaczone literami "KM".

Strona internetowa: www.mazowieckie.com.pl

Szybka Kolej Miejska (Warszawa)


Szybka Kolej Miejska w Warszawie ma za zadanie obsługę połączeń kolejowych w granicach aglomeracji warszawskiej, w tym połączeń na lotnisko im. Fryderyka Chopina.

Strona internetowa: www.skm.warszawa.pl

Szybka Kolej Miejska (Trójmiasto)


Przewożnik operujący głównie w Trójmieście. Poza tym pociągi regionalne SKM Trójmiasto kursują na odcinku Gdynia - Słupsk, a także do Kartuz.

Strona internetowa: www.skm.pkp.pl

Arriva RP


Przewoźnik obsługujący pociągi regionalne na niezelektryfikowanych liniach w województwie kujawsko-pomorskim. Liczba obsługiwanych linii ma być stopniowo zwiększana. Po początkowych kłopotach cieszy się coraz lepszą opinią. W 2016 roku Arriva RP uruchomiła międzywojewódzkie pociągi komercyjne przeznaczone głównie dla studentów.

Strona internetowa: www.arriva.pl

Koleje Dolnośląskie


Przewoźnik obsługujący wybrane połączenia regionalne na Dolnym Śląsku. W rozkładzie jazdy pociągi oznaczone literami "KD"

Strona internetowa: www.kolejedolnoslaskie.eu

Koleje Śląskie


Przewoźnik powołany do życia przez władze samorządowe województwa śląskiego. Od rozkładu jazdy 2013/2014 obsługuje większość połączeń regionalnych w województwie śląskim. Oznaczenie w rozkładzie jazdy: "KŚ".

Strona internetowa: kolejeslaskie.com

Koleje Wielkopolskie


Przewoźnik kursujący po wybranych liniach województwa wielkopolskiego. Oznaczenie w rozkładzie jazdy "KW".

Strona internetowa: koleje-wielkopolskie.com.pl

Łódzka Kolej Aglomeracyjna


Przewoźnik obsługujący połączenia w województwie łódzkim; pod koniec marca 2016 roku zainaugurował połączenie międzywojewódzkie Łódź - Warszawa. Tabor to wygodne, nowoczesne pociągi Flirt.

Strona internetowa: lka.lodzkie.pl

Koleje Małopolskie


Koleje Małopolskie od 14 grudnia 2014 roku obsługują połączenie Kraków Lotnisko - Kraków - Wieliczka, od wejścia w życie rozkładu jazdy 2015/2016 także połączenie Kraków - Miechów - Sędziszów. Tabor to pojazdy Acatus 2 i Acatus Plus.

Strona internetowa: malopolskiekoleje.pl

W przyszłości należy się spodziewać jeszcze większej liczby przewoźników pasażerskich. Podział na przewoźników wiąże się z kłopotami przy kupnie biletów łączonych; trudno się także zorientować, w których pociągach honorowane są bilety innego przewoźnika, bowiem te informacje często się zmieniają.


ELF Kolei Śląskich

Autobus szynowy Kolei Dolnośląskich


3. KATEGORIE POCIĄGÓW


W Polsce możemy spotkać kilka kategorii pociągów pasażerskich. Pociągi różnią się od siebie komfortem, cenami biletów, jak i prędkością przejazdu. W wykazie uwzględniłem również kategorie pociągów międzynarodowych. Z dniem 1 września 2015 roku Przewozy Regionalne zlikwidowały niemal wszystkie pociągi kategorii InterREGIO, REGIOekspress i InterREGIObus.

REGIO



Pociągi regionalne, dawniej pociągi osobowe. Trasa pociągu REGIO wiedzie po terenie jednego lub dwóch województw. Zatrzymują się na wszystkich stacjach i przystankach osobowych, teoretycznie są najwolniejsze, ale jednocześnie najtańsze. W pociągach REGIO spotkamy najróżniejsze pojazdy, na linii Poznań - Jelenia Góra kursują też składy wagonowe.


EN57 jako pociąg REGIO

Dawny pociąg REGIO Poznań - Wolsztyn


InterREGIO

Po 1 września 2015 roku zostało tylko kilka pociągów InterREGIO kursujących pomiędzy Łodzią a Warszawą. Obsługiwane przez zmodernizowane elektryczne zespoły trakcyjne EN57.

TLK

"Twoje Linie Kolejowe" to marka pociągów dalekobieżnych uruchamianych przez PKP Intercity, znanych dawniej jako "pociągi pospieszne". Pociągi TLK są w tej chwili jedynymi nocnymi dalekobieżnymi pociągami krajowymi. Zatrzymują się na wyznaczonych stacjach i przystankach osobowych; bilety są droższe niż pociągi REGIO i InterREGIO. Komfort podróży bywa różny - można trafić na stare, zaniedbane wagony lub bardzo wygodne, klimatyzowane wagony. W niektórych pociągach dziennych znajdują się wagony bezprzedziałowe i wagony przystosowane do przewozu rowerów. W wybranych pociągach kursują wagony barowe, a w większości pociągów nocnych można wykupić miejsce w wagonie z miejscami do leżenia (kuszetka) lub w wagonie sypialnym. Od 19 marca 2013 wszystkie pociągi TLK (oprócz wybranych połączeń na trasie Warszawa - Łódź) objęte są całkowitą rezerwacją miejsc.


Pociąg TLK

Zdeklasowany wagon I klasy TLK


IC (Intercity)


Kategoria pociągów przywrócona w rozkładzie jazdy 2014/2015. Oznacza pociągi TLK zestawione ze zmodernizowanych lub nowych wagonów. Taryfa taka sama jak w TLK. W przyszłości wszystkie pociągi TLK mają zmienić się w pociągi IC.

EIC (EKSPRES INTERCITY)


Pociągi o najwyższym standardzie kursujące pomiędzy Warszawą a największymi polskimi miastami. Zestawione z najlepszych wagonów (bezprzedziałowe w obu klasach i wagony z przedziałami), jakie ma do dyspozycji PKP Intercity. Oprócz standardowych klas w pociągach EIC można znaleźć czteroosobowe przedziały menedżerskie. W pociągach, jak zaobserwowałem, znajdują się tylko toalety próżniowe (wyjątkiem jest wagon przystosowany do przewozu rowerów). Dla pasażerów przygotowano bezpłatny poczęstunek (herbata lub kawa). Od 9 czerwca 2013 r. zlikwidowane zostały marki pociągów EC (Eurocity - tylko na terenie Polski) oraz EX (Ekspres). Wszystkie te pociągi kursują jako kategoria EIC .

EC (EUROCITY)


Dzienne pociągi międzynarodowe o wysokim standardzie kursujące pomiędzy największymi europejskimi miastami. Pociągi zestawione są z wagonów pierwszej i drugiej klasy. Najczęściej są to najlepsze wagony, jakimi dysponują koleje odpowiedzialne za zestawienie pociągu, ale nie jest to regułą - bowiem np. Czesi w pociągach do Polski często dają swoje najgorsze wagony. Z dojazdów na studia pamiętam, że podobnie robili Austriacy. Uwaga!!! Kategoria została oficjalnie zlikwidowana 9 czerwca 2013 roku, a pociągi Eurocity po kraju kursują jako pociągi EIC. Jednak za granicą zmieniają swoją kategorię na EC (Eurocity).

EN (EURONIGHT)


Nazwa marki dla nocnych pociągów międzynarodowych o najwyższym standardzie. W pociągach Euronight powinny znajdować się wagony najwyższej klasy. Jedyny pociąg tej klasy uruchamiany przez PKP Intercity to "Jan Kiepura" z Warszawy do Oberhausen. br>

D



EIP (Ekspres InterCity Premium


Kategoria wprowadzona w rozkładzie jazdy 2014/2015. Oznacza połączenia obsługiwane przez pociągi ED250, czyli popularne Pendolino. Drogie (poza ofertami promocyjnymi), objęte całkowitą rezerwacją miejsc, bez możliwości zakupu biletu u konduktora.

4. BILETY



Podróżowanie koleją po Polsce nie należy do najtańszych, a ceny biletów pociągów EIC są, przynajmniej dla mnie, astronomiczne. Na szczęście istnieje kilka ciekawych ofert ułatwiających podróżowanie.

Wielu pasażerów może korzystać z ulg. Najlepiej mają studenci do ukończenia 26 roku życia oraz doktoranci. Mogą skorzystać ze zniżki w wysokości 51 procent ceny biletu na dowolną trasę w pociągach krajowych. Polska jest jednym z nielicznych krajów, w którym ta zniżka istnieje w takiej formie. Niestety, Polacy tego nie doceniają.

Zasadniczo wyróżniamy dwa rodzaje ulg:

Ulgi ustawowe


Ulgi tego typu są gwarantowane odpowiednimi przepisami. Przykładem może być wspomniana wyżej ulga studencka. Wbrew pozorom nie jest to tak, że student płaci 49% ceny biletu, a przewoźnik traci 51%. Pozostałe 51% dopłacają wszyscy podatnicy z budżetu państwa, bowiem przewoźnicy otrzymują z budżetu państwa dotację przedmiotową na wyrównanie utraconych przychodów z tytułu obowiązujących ustawowych ulg taryfowych w krajowych przewozach pasażerskich.

Należy również pamiętać, że jeżeli komuś przysługuje ulga 100%, musi nabyć bilet na przejazd z ulgą 100%. Brak posiadania takiego biletu jest równoznaczny z jazdą bez ważnego biletu.

Ulgi handlowe


Ulgi handlowe to ulgi oferowane przez przewoźników, które nie obciążają budżetu państwa. Typową ulgą handlową była zlikwidowana od 1 stycznia 2013 roku ulga "MAX -26" uprawniająca do zniżki w wysokości 26% na przejazdy krajowe w pociągach TLK, EIC wszystkie osoby, które nie ukończyły 26 roku życia.

Istnieją również specjalne oferty umożliwiające wykupienie uprawnień do ulgi na przejazd. Przykładem jest REGIOkarta oferowana przez Przewozy Regionalne.

Jeśli chodzi o obsługę pasażerów w kasach, to widać zmiany na lepsze. Do ideału jeszcze daleko, ale pamiętam naburmuszone kasjerki jeszcze kilka lat temu traktujące pasażera jak zło konieczne. Niestety, zbyt często zdarza się, iż pracownicy kas nie znają kodów ofert promocyjnych, ani nie chcą doradzić niezorientowanych klientom najlepszej oferty. Podkreślam jednak, że jeste lepiej.

5. OFERTY PROMOCYJNE


Jak już wspomniałem, podróżowanie koleją po Polsce nie należy do najtańszych. Na szczęście dzięki kilku ofertom promocyjnych można znacznie obniżyć koszty. Poniżej znajduje się lista najciekawszych ofert. Ze względu na częste zmiany cen oraz warunków korzystania niektóre informacje mogą być nieaktualne, więc warto zajrzeć na stronę konkretnego przewoźnika. Osobiście polecam oferty "Bilet Podróżnika" PKP Intercity oraz "Bilet Turystyczny" Przewozów Regionalnych.

Polecam artykuł na moim blogu: Weekend z koleją - najlepsze promocje

Przewozy Regionalne


W ostatnich latach firma wprowadziła kilka atrakcyjnych ofert, które mogą przypaść do gustu podróżnikom lubiącym podróżowanie na biletach sieciowych. Oto niektóre z nich:

REGIOKARNET

Uprawnia do nieograniczonej liczby przejazdów pociągami Przewozów Regionalnych, Kolei Dolnośląskich, Arriva RP, Łódzkiej Kolei Aglomeracyjnej i Kolei Małopolskich i Kolei Śląskich w trzech dowolnie wybranych dniach, w ciągu dwóch kolejnych miesięcy od daty kupna lub wskazanej przez pasażera na karnecie. Można dokupić również bilet KW Plus uprawniający do przejazdów pociągami Kolei Wielkopolskich.Bilet jest ważny wyłącznie w pociągach REGIO oraz osobowych KW, KŚ, KD, Arriva RP - w cenie 75 zł,
W pociągu można dokonać dopłaty w razie zmiany kategorii połączenia.
Opłaty za REGIOkarnet są zryczałtowane i od opłat tych nie stosuje się ulg i opustów. (źródło: przewozyregionalne.pl)

Więcej informacji o ofercie REGIOKarnet

BILET TURYSTYCZNY

Uprawnia do nieograniczonej liczby przejazdów pociągami Przewozów Regionalnych, Kolei Dolnośląskich, Arriva RP , od godz. 18:00 w dniu roboczym poprzedzającym bezpośrednio kolejno po sobie następujące dni wolne od pracy, do godz. 6:00 pierwszego dnia roboczego następującego po tych dniach.

Cena:
45 złotych - na pociągi REGIO (honorowany również przez Koleje Śląskie)

BILETY SIECIOWE IMIENNE

Jeszcze niedawno najatrakcyjniejsza oferta umożliwiająca niedrogie podróżowanie pociągami regionalnymi po Polsce. Od 1 maja 2015 roku, kiedy większość przewoźników zrezygnowała z honorowania tych biletów, nie jest już tak atrakcyjna. Jeszcze bardziej straciła na atrakcyjności po likwidacji połączeń IR i RE.

Tygodniowy - 159 zł
Miesięczny - 369 zł
Półroczny - 1600 zł
Roczny - 2900 zł

W cenniku są podane ceny biletu ze zniżkami 33% i 50%, jednak nie wyjaśniono, co uprawnia do zniżki na bilet. Zniżki są prawdopodobnie udzielane na podstawie osobnych umów zawartych przez przewoźnika z firmami. Bilety sieciowe imienne honorowane są też w pociągach Kolei Dolnośląskich i Arrivy RP.

PKP INTERCITY



Wielu z nas PKP Intercity kojarzy się z bardzo drogimi pociągami. Jeśli nie przysługuje wam zniżka 50%, to podróżowanie pociągami tego przewoźnika może bardzo uszczuplić portfel. Jest jednak kilka ofert, które są bardzo atrakcyjne i umożliwiają podróże nawet niezbyt zamożnym miłośnikom podróżowania koleją.

BILET WEEKENDOWY (DAWNIEJ BILET PODRÓŻNIKA)

Bilet Weekendowy umożliwia nieograniczoną weekendową liczbę przejazdów wszystkimi pociągami Twoich Linii Kolejowych (TLK) oraz pociągami IC (Intercity) w wagonach z miejscami do siedzenia.

Cena Biletu Weekendowego wynosi:
- w klasie 2 - 79 zł,
- w klasie 1 - 109 zł.

Bilet Weekendowy jest biletem imiennym i zwykle obowiązuje od godziny 19.00 w piątek do 6.00 w poniedziałek (tzn. przejazd na podstawie tego biletu musi zakończyć się najpóźniej o godz. 6.00 pierwszego dnia roboczego, następującego po dniach wolnych od pracy, np. jedziesz w piątek po 19.00 i wracasz w poniedziałek przed 6.00). Wszystkie soboty traktowane są jako dzień wolny od pracy. Jeśli bezpośrednio przed lub po weekendzie wypada dzień świąteczny ustawowo wolny od pracy, wówczas ważność tego biletu jest odpowiednio dłuższa.

Więcej informacji o ofercie "Bilet Weekendowy"

Posiadacz Biletu Weekendowego uprawniony jest do zajęcia wolnego miejsca do siedzenia – bez konieczności posiadania biletu dodatkowego ze wskazaniem miejsca do siedzenia – do czasu zgłoszenia się osoby posiadającej bilet ze wskazaniem tego miejsca. Jeżeli jednak podróżny chce mieć zagwarantowane miejsce, powinien nabyć nieodpłatny bilet dodatkowy ze wskazaniem miejsca do siedzenia przed każdym przejazdem.

Od 9 czerwca 2013 roku do Biletu Weekendowego NIE MOŻNA dokupić Biletu Plus umożliwiającego podróż pociągami REGIO Przewozów Regionalnych.

Na pierwszy rzut oka Bilet Weekendowy jest świetną ofertą - umożliwia bowiem weekendowe wypady za niską cenę. Ma jednak pewną wadę:
"przejście do wagonu sypialnego, z miejscami do leżenia z pościelą, z miejscami do leżenia Tania kuszetka (...) nie jest możliwe. - czyli podróżując z Biletem Podróżnika nie możemy podróżować kuszetkami ani wagonami sypialnymi.

BILET WEEKENDOWY MAX

Droższy odpowiednik "Biletu Weekendowego". Bilet Weekendowy umożliwia nieograniczoną liczbę przejazdów wszystkimi pociągami Express InterCity (EIC), IC oraz Twoich Linii Kolejowych (TLK) od godziny 19.00 w piątek do 6.00 w poniedziałek. Bilet na przejazdy w klasie 2 kosztuje 154 zł, a w klasie 1 - 247 zł. .

Od 14 grudnia 2014 roku na podstawie "Biletu Weekendowego MAX" można podróżować pociągami EIP, każdorazowo jednak należy uiścić opłatę w wysokości 10 zł.

28 kwietnia 2016 roku PKP Intercity zlikwidowało "Tanią Kuszetkę", więc Bilet Weekendowy MAX obowiązuje tylko w wagonach z miejscami do siedzenia.

Więcej informacji o ofercie "Bilet Weekendowy MAX"

6. DWORCE KOLEJOWE



Dworce kolejowe w Polsce możemy podzielić na dwie kategorie:

a) niewyremontowane - często prezentują się okropnie, są zaniedbane i zamknięte na kłódkę.

b) wyremontowane - wyglądają świetnie i żal, że jest ich tak mało.

Oczywiście to tylko ogólna zasada, od której jest wiele wyjątków. Wprawdzie sporo dworców w ostatnich latach zostało wyremontowanych, to jednak zaniedbane, zniszczone małe stacje i niektóre dworce robią przygnębiające wrażenie.

Na wielu mniejszych dworcach jest "martwo". Zamknięte sklepy, zamknięte kasy, brak poczekalni z prawdziwego zdarzenia i toalet - to nie jest najlepsza wizytówka naszego kraju. Z kolei inne tętnią życiem, ale tylko w godzinach szczytu.

Moim ulubionym dworcem są Wrocław Główny i stary dworzec główny w Poznaniu. Ten drugi nie wiem dlaczego. Świetnie prezentuje się również wyremontowany dworzec w Przemyślu, chociaż na tym ostatnim jakoś tak pustawo.

Na niektórych polskich dworcach można skorzystać z prysznica, między innymi we Wrocławiu, Tarnowie, Przemyślu, Warszawie i Szczecinie. Dziwię się, że nie pomyślano o tym budując nowy dworzec w Poznaniu.

W kwestii polskich dworców kolejowych jest wiele do zrobienia, ale nie jest już najgorzej.


Poczekalnia nocna na dworcu we Wrocławiu

Poczekalnia na dworcu w Przemyślu


7. TOALETY



Ważną rzeczą, dla której wiele osób wybiera pociąg zamiast autobusu, jest toaleta. Niestety, stan toalet publicznych w pociągach i ogólnie w Polsce pozostawia wiele do życzenia.

Jeśli chodzi o toalety w pociągach, to często są zajmowane przez palaczy i po wyjściu palacza śmierdzi tam tak, że nie sposób załatwić potrzeby fizjologicznej. Toalety często służą także jako dodatkowy przedział dla jakiejś grupy w czasie szczytów przewozowych, przez co inni podróżni nie mogą z nich skorzystać. Nie jest najlepiej również z kulturą osobistą niektórych pasażerów - można odnieść wrażenie, że na siłę chcą ubrudzić toaletę. Oczywiście, zdarzają się brudne, wstrętne toalety, ale często nie jest to wina przewoźnika, lecz właśnie podróżnych.

W pociągach spotykamy dwa typy toalet: zwykła toaleta i toaleta próżniowa. W toaletach próżniowych nic nie wypada na tory, więc można z nich korzystać również podczas postojów na stacjach. Mają one jednak dwie wady: zamyka się je inaczej niż zwykłe toalety - pasażerowie często nie potrafią ich zamknąć i czasami zdarza się, iż inny pasażer otwiera toaletę, podczas gdy inny pasażer załatwia potrzebę fizjologiczną. Osobiście, chociaż wiem, jak się je zamyka, to zawsze czuję pewien dyskomfort, że drzwi jednak można otworzyć od zewnątrz. Drugą wadą toalet z obiegiem zamkniętym jest ich awaryjność - psują się bardzo często, a obecnie panuje tendencja do likwidacji toalet w pociągach. W nowych i zmodernizowanych zespołach trakcyjnych znajduje się tylko jedna toaleta na cały skład, albo nie ma jej wcale, więc w razie awarii jest problem, bowiem może się zdarzyć, że pociąg będzie jechał przez dwie godziny, a na żadnej z mijanych stacji nie ma toalety. A nawet jeśli jest i ktoś w potrzebie będzie chciał z niej skorzystać, to pociąg na niego nie zaczeka i będzie musiał czekać na następny przez kilka godzin.

Osobny rozdział to toalety na dworcach kolejowych. Na wyremontowanych dworcach toalety z reguły są w przyzwoitym stanie, chociaż nie wszędzie. Na przykład na dworcu Kraków Głównym toalety to tragedia. Ważne, że są, bowiem na wielu dworcach kolejowych, nawet w stosunkowo dużych miastach jak Chojnice, toalet nie ma w ogóle. Ceny toalet na polskich dworcach zwalają z nóg. Skorzystanie z toalety kosztuje 2 lub 2,5 zł . Moim zdaniem to wygórowana cena, a jeżeli ktoś dostanie grypy żołądkowej, to może zbankrutować. Lepiej już na podróż kupić paczkę Stoperanu; wydatek zwróci się bardzo szybko.

Na szczęście darmowe toalety można znaleźć w galeriach handlowych i na stacjach benzynowych. Natomiast w miastach, nawet tych największych, szaletów publicznych jest bardzo mało, a w weekendy część z nich jest nieczynna.

Toalety nie przynoszą Polsce chwały, ale są kraje, gdzie jest pod tym względem dużo gorzej.

8. BEZPIECZEŃSTWO



Jeśli chodzi o bezpieczeństwo podróżowania koleją, to nie jest najgorzej, ale również nie jest idealnie. Podczas moich podróży raz próbowali mnie okraść kieszonkowcy w pociągu Oświęcim - Czechowice-Dziedzice, kilka razy byłem świadkiem, jak próbowali okraść innych pasażerów - stosowali bardzo popularną na Górnym Śląsku metodę "na podwieszkę". W ostatnich latach podróżuję bardzo rzadko, śpię na dworcach i miałem okazję jechać ostatnimi pociągami wieczornymi oraz pierwszymi pociągami porannymi REGIO. Nigdy nie miałem żadnych problemów.

To, że nie miałem problemów, nie oznacza, że inni ich nie mają. Niebezpiecznie jest w okolicach największych miast, szczególnie w pociągach Kolei Mazowieckich na odcinku Warszawa - Tłuszcz albo w pociągach Szybkiej Kolei Miejskiej w Trójmieście. Akty wandalizmu i rozboje zdarzają się tam dość często, choć rozboje rzadko są zgłaszane.

Złą opinią cieszą się nocne pociągi TLK. Podróżni skarżą się na to, że okradziono ich podczas snu. Do najniebezpieczniejszych odcinków należą odcinki: Katowice - Zabrze; Katowice - Mysłowice, Koluszki - Częstochowa, Września - Konin oraz kiedyś odcinek Rawicz - Leszno. W przypadku tego drugiego ze względu na remont linii złodzieje przenieśli się na inne odcinki i nie mam aktualnych danych. Proceder okradania podróżnych w pociągach nocnych trwa od wielu lat i dotychczas nic w tej sprawie nie zrobiono. Kiedyś w pociągach TLK jeździła ochrona, która skutecznie radziła sobie ze złodziejami, jednak PKP Intercity zrezygnowało z usług agencji ochrony, co przełożyło się na wzrost zagrożenia.

Konduktorzy nic w tej sprawie nie robią w obawie o swoje życie, Straż Ochrony Kolei wydaje się nie widzieć problemu, podobnie jak przewoźnik. Innym problemem jest podejście społeczeństwa - na fan page PKP Intercity pokrzywdzone osoby zgłaszały swoje pretensje, a reszta użytkowników krytykowała te osoby, że trzeba było nie spać i uważać na bagaż. Moim zdaniem takie podejście nie rozwiąże problemu - to przewoźnik ma zadbać, abyśmy bezpiecznie dojechali do celu i jedynym sposobem na złodziei jest nagłaśnianie zdarzeń, co w końcu skłoni odpowiednie służby do działania.

Na dworcach kolejowych jest różnie. Na tych głównych jest już raczej bezpiecznie i wydaje się, że najgorsze czasy mamy za sobą. Gorzej na tych mniejszych i na małych przystankach osobowych, które po zmroku okupowane są przez grupy młodzieży spożywające napoje alkoholowe. Problemem są osoby "zbierające na bilet" i naćpana młodzież kierująca się hasłem "róbta, co chceta". W okolicach dworców kolejowych często można spotkać narkomanów i pijaków zaczepiających przechodniów.

Ogólnie należy zachować podstawowe środki ostrożności i nie wolno popadać w jakąś obsesję. Nie jest bezpiecznie, ale podczas planowania podróży nie warto sobie wmawiać, że nas napadną, pobiją, czy nawet zabiją.

9. KOMFORT PODRÓŻY



Polskie pociągi, pod względem komfortu podróży nie odbiegają znacząco od pociągów w innych krajach. Poza wyjątkowo niewygodnymi EN57 w wersji "full plastic" w pozostałych pociągach warunki są znośne.

Podróż do największych miast pociągami bez obowiązkowej rezerwacji miejsc może zamienić się w koszmar, podobnie zresztą jak podróż większością pociągów podczas szczytów przewozowych, tj. w piątki w godzinach wieczornych, w niedziele w godzinach wieczornych oraz podczas długich weekendów.

Nie lepiej jest w godzinach szczytu w pociągach dowożących pasażerów do szkół i pracy w Poznaniu, Warszawie, czy w Krakowie. W wakacje ponadto na tłok możemy natrafić w pociągach nad morze, a w autobusach szynowych relacji Gdynia - Hel jest wtedy taki ścisk, że ludzie stojący na peronach często nie mieszczą się w pociągu.

Na forach internetowych trwają dyskusje i spory na dwa tematy dotyczące komfortu podróży:

Pierwszym z nich jest obowiązkowa rezerwacja miejsc w wybranych pociągach TLK, w tym w niemal wszystkich pociągach nocnych. Wiele osób, w tym ja, uważa ten pomysł za nietrafiony. Dlaczego? Z prostego powodu - nie mogę sobie wybrać miejsca. System przydziela rezerwację losowo i nie możemy mieć pewności, na jakich pasażerów trafimy. Osobiście nie mam ochoty dzielić przedziału z grupą podpitej, głośno zachowującej się młodzieży lub z jakimiś podejrzanymi osobnikami. Nie chodzi o to, aby mieć przedział dla siebie, ale kilkusetkilometrowa podróż w takim towarzystwie, czasami trwająca cały dzień, nie należy do przyjemności.

Problem rozwiązałoby wprowadzenie wagonów bezprzedziałowych do nocnych pociągów TLK. Niestety, wszystkie pociągi nocne TLK są zestawione tylko z wagonów z przedziałami. Przed wprowadzeniem obowiązkowej rezerwacji miejsc w niektórych z nich kursowały wagony bezprzedziałowe, lecz zostały wycofane.

Drugi temat budzący spory i kontrowersje to wagony z przedziałami i bezprzedziałowe. Jedni wolą te z przedziałami, inni bezprzedziałowe. Moim zdaniem powinno być więcej wagonów bezprzedziałowych, które są o wiele lepszym rozwiązaniem, jeśli podróżuje się samotnie. Natomiast wagony z przedziałami mogą się sprawdzić w przypadku podróży w większych grupach oraz podróży rodzinnych. W wagonie bezprzedziałowym czuję się o wiele lepiej i bezpieczniej, natomiast w wagonie z przedziałami niektórzy doceniają większą prywatność, a także możliwość wygodnego spania, jeśli w przedziale jedzie tylko jedna osoba.

Warto także wspomnieć o tzw. "autobusach szynowych" stopniowo podbijających polskie tory. Nowoczesne, klimatyzowane pojazdy miały w założeniu odmienić polską kolej. Czy tak się stało? Trudno powiedzieć. Nie lubię nowoczesnych, klimatyzowanych autobusów szynowych, natomiast lubię stare autobusy szynowe produkcji duńskiej kursujące w niektórych pociągach przewoźnika Arriva RP. Dlaczego? Nie potrafię powiedzieć. Autobusy szynowe nie przekonały mnie do siebie. Są wygodne, ciche, nie rzuca nimi, ale jednak czegoś im brakuje. Dlatego wolę EN57 zwane potocznie "kiblami". Nie dotyczy to tylko Polski. W innych krajach odczuwałem to samo.


Przedział wagonu II klasy w pociągu EIC

Wagon bezprzedziałowy II klasy w pociągu TLK


10.FOTOGRAFOWANIE POCIĄGÓW



W ostatnich latach można zaobserwować wzrost aktywności różnego rodzaju miłośników kolei oraz rosnącą popularność fotografii kolejowej. Tematyka zdjęć bywa różna. Niektórzy fotografują wszystko, niektórzy specjalizują się w lokomotywach, albo w pociągach pasażerskich.

Fotografowanie na dworcach oficjalnie nie jest zabronione, jednak można spodziewać się problemów ze strony pracowników kolei. Sporo miłośników kolei narzeka na Straż Ochrony Kolei, maszynistów oraz drużyny konduktorskie. Z nimi nie miałem problemów. Fotografowałem w wielu krajach Europy, a najwięcej problemów miałem w moim rodzinnym mieście - Oświęcimiu.

Z SOK-istami, policją i innymi służbami nie miałem pod tym względem żadnych kłopotów. Podobnie z maszynistami i drużynami konduktorskimi. Moim zdaniem wina leży po części równiż po stronie miłośników kolei. Niektórzy przesadzają stając w niebezpiecznych miejscach, fotografując bezczelnie pasażerów, co może niektórych doprowadzić do szału, albo kręcąc filmy tuż przy torach stresując maszynistów, którzy nie wiedzą, czy mają do czynienia z miłośnikiem kolei, czy z samobójcą albo terrorystą. Przykładem mogą być słynni "Łowcy RP1".

Lata młodości mam już za sobą i jestem już trochę za stary na takie niebezpieczne przygody. Lubię fotografować wnętrza pociągów, ale staram się jednocześnie zachowywać tak, aby nie wzbudzać niczyjej agresji. Nie robię zdjęć na siłę i jestem skłonny zrezygnować z jakiegoś ciekawego ujęcia, jeżeli miałoby mi to w jakikolwiek sposób zaszkodzić. Czasami "robię wiochę" wskakując do pociągów, robiąc zdjęcia przedziałów i wyskakując, lecz nigdy nie miałem związanych z tym nieprzyjemności.

Jeżeli fotografujemy lub kręcimy filmy o tematyce kolejowej, powinniśmy również zachować zdrowy rozsądek oraz być wyrozumiałymi dla innych. Wiadomo, czasami można trafić na kogoś nadgorliwego, jednak ogólnie chwalę sobie zachowanie ludzi związanych z koleją.

11.NOCLEGI



Noclegi podczas podróży to niezwykle ważna rzecz. W Polsce można niedrogo nocować, wystarczy wiedzieć, gdzie.

Ze względów finansowych od 2012 śpię tylko na dworcach kolejowych i coraz bardziej zaczyna mi się to podobać. Jeśli podróżujecie tylko z bagażem podręcznym, pozwala to zaoszczędzić mnóstwo pieniędzy (sporym wydatkiem jest jednak np. prysznic). Nie na wszystkich dworcach jest bezpiecznie w nocy i tylko kilka z nich nadaje się na nocleg.

Coraz większą popularnością cieszą tańsze lub droższe hostele. Niektóre wyglądają ładnie na zdjęciach, a ceny wydają się przyzwoite. W rzeczywistości większość hosteli zbudowano w dawnych kamienicach, przy czym na hostel zamieniono całe mieszkanie w taki sposób, aby poupychać jak najwięcej ludzi na jak najmniejszej powierzchni. Do tego dla wszystkich jest jedna toaleta z łazienką. W hostelu może się zdarzyć, że będziecie nocować w dziesięcioosobowej sali koedukacyjnej z pijanymi imprezowiczami, albo będziecie musieli znosić stękanie par uprawiających seks na łóżku obok was. Jeżeli na około 30 osób będzie przypadała jedna toaleta z łazienką, to skorzystanie z toalety i prysznica rano i wieczorem będzie graniczyło z cudem. Warto więc zastanowić się nad wyborem - lepiej wybrać trochę droższy hostel cieszący się dobrą opinią.

Najwięcej możliwości jest w miesiącach wakacyjnych. Dla turystów udostępniane są wtedy niektóre akademiki i internaty. Wybór jest naprawdę szeroki. Niestety, ceny w największych miastach systematycznie idą w górę, a osoby nie mające legitymacji studenckich zapłacą często drożej niż za nocleg w tanim hotelu którymś z mniejszych miast. Pozostają jedynie miejsca w akademikach w mniejszych miastach.

Przez cały rok na terenie Polski działają schroniska PTTK. W sezonie wakacyjnym, oraz w pierwszych i ostatnich miesiącach roku szkolnego trudno w nich znaleźć miejsce, ponieważ cieszą się popularnością wśród wycieczek szkolnych. Jednak od listopada do kwietnia można próbować przenocować w schroniskach. Ceny często są bardzo konkurencyjne.

Baza schronisk młodzieżowych: www.ptsm.org.pl

Inną ciekawą opcją jest oferta Poczty Polskiej. Mało osób wie, że firma ta udostępnia dla turystów pokoje gościnne w wielu miastach Polski. Część z nich leży blisko dworców kolejowych, dzięki czemu może stanowić idealny nocleg podczas podróży dookoła kraju. Ceny w największych miastach nie są zbyt konkurencyjne, lecz nie są również wygórowane, a pokoje na zdjęciach prezentują się bardzo ładnie. W mniejszych miastach można znaleźć naprawdę ciekawe oferty.

Baza noclegów Poczty Polskiej: wypoczynek.poczta-polska.pl/

Jeśli was stać, nie oszczędzajcie na noclegach. Nie ma sensu psucie sobie całej podróży dla zaoszczędzenia kilkudziesięciu złotych.