Świat Podróży Kolejowych

Obserwuj nas


Mapa odwiedzin


Statystyki od 25.04.2017 r.

Free counters!

MOŁDAWIA


Przewoźnik narodowy: Calea Ferată din Moldova
Strona internetowa: www.railway.md
Ostatnia aktualizacja: 10.05.2017

Spis treści:

1. Rozkład jazdy
2. Dojazd do Mołdawii
3. Historia kolei w Mołdawii
4. Połączenia krajowe
5. Połączenia międzynarodowe
6. Kolej w Naddniestrzu
7. Atrakcje kolejowe Mołdawii
8. Koleje mołdawskie na You Tube

Mołdawia posiada rozbudowaną sieć kolejową, która jest jednak w opłakanym stanie. Lata zaniedbań odbiły się na prędkości pociągów jadących ślimaczym tempem i na jakości taboru. Połączeń międzynarodowych z roku na rok ubywa, natomiast w 2017 roku reaktywowano kilka połączeń krajowych, choć liczba pociągów jest symboliczna i dla turystów zupełnie nieprzydatna. Mołdawia to jeden z najbiedniejszych krajów Europy i podróż kolejami mołdawskimi może być przygodą dla osób spoza środowiska miłośników kolei. Jeśli chodzi o podróżowanie po Mołdawii, to pociąg nie ma szans z marszrutkami i to one są głównym środkiem transportu.

1. ROZKŁAD JAZDY


www.railway.md - na stronie kolei mołdawskich dostępny jest rozkład jazdy i cennik biletów.

Rozkład jazdy pociągów dla stacji Kiszyniów na portalu poezdato.net

2. DOJAZD DO MOŁDAWII


Dojazd do Mołdawii możliwy jest na kilka sposobów:

a) samolotem Warszawa - Kiszyniów - loty obsługiwane przez PLL LOT. Czasami w promocji "Szalona Środa" loty są dostępne w przystępnych cenach.

b) dojazd pociągiem do Lwowa i stamtąd busem - chyba najpopularniejsza, ale uciążliwa opcja.

c) dojazd pociągiem do Lwowa, nocnym pociągiem do Odessy i stamtąd pociągiem dziennym do Kiszyniowa - ze względu na kursowanie pociągów Odessa - Kiszyniów w weekendy trudne do zrealizowania.

d) dojazd pociągiem do Lwowa, później przesiadka na jednej z ukraińskich stacji (np. Winnica, Żmerynka) na pociągi z Rosji lub Białorusi do Kiszyniowa.

e) dojazd pociągiem do Lwowa, przejazd pociągiem nocnym do Czerniowiec (ewentualnie wieczornym), skąd jedzie ukraiński pociąg podmiejski Czerniowce - Sokiriany. Pociąg przekracza granicę Mołdawii (jest kontrola, ale niezbyt uciążliwa) i można wysiąść na stacjach Criva lub Lipkany. Jak informują podróżnicy na forach, ze stacji Criva jedzie autobus w stronę Kiszyniowa. Bilet na pociąg Czerniowce - Sokiriany kupujemy w kasie podmiejskiej w Czerniowcach. Kosztuje w przeliczeniu około 2-3 PLN.

Nasz przewodnik o kolejach na Ukrainie
Rozkład jazdy dla stacji Criva na poezdato.net. Należy wybrać pociąg i sprawdzić godziny kursowania.

Sposoby dojazdu wymienione w punktach d i e są bardzo męczące i przeznaczone raczej dla młodych, zdrowych podróżników.

Pociąg Kiszyniów - Odessa (fot. Clay Gilliland, CC-BY-SA, flickr.com)

3. HISTORIA KOLEI W MOŁDAWII


Plany budowy kolei na terenie dzisiejszej Mołdawii pojawiały się już w połowie XIX wieku - mówiono o połączeniu Odessy ze wsią Parcani. Na przeszkodzie budowie dłuższej linii stała rzeka Dniestr - budowa mostu na tej rzece kilkadziesiąt lat później okazała się wielkim wyzwaniem.

Budowa linii kolejowych na terenie Besarabii rozpoczęła się w latach sześćdziesiątych XIX wieku. W 1865 roku oddano do użytku linię Razdilna - Kuchurgan (obecnie terytorium Ukrainy), dwa lata później dokończono budowę odcinka Kuchurgan - Tiraspol.

Do Kiszyniowa tory doprowadzono po wybudowaniu mostu na Dniestrze - uroczyste otwarcie linii nastąpiło 28 sierpnia 1871 roku, przez następne cztery lata budowano odcinek Kiszyniów - Ungheni, a w 1877 roku linia z Kiszyniowa dotarła do rumuńskiego miasta Jassy.

Po rozpoczęciu wojny rosyjsko-tureckiej władze rosyjskie zadecydowały o budowie linii kolejowej Bendery - Gałacz. Według informacji na stronie kolei mołdawskich budowa linii została zakończona w ciągu czterech miesięcy, w co trudno uwierzyć. Pierwszy pociąg wojskowy do Gałacza dojechał w listopadzie 1877 roku.

W XIX wieku wybudowano jeszcze następujące linie kolejowe w Mołdawii:

Lipkany - Oknica - Otaci
Oknica - Bielce
Bielce - Floresti - Rybnica - Cobasna

Podczas pierwszej wojny światowej wybudowano linię Bielce - Ungheni.

Po pierwszej wojnie światowej Besarabia przypadła Rumunii. Część linii przekuto na rozstaw normalnotorowy, część rozebrano, wyposażenie niektórych lokomotyw i zakładów napraw taboru kolejowego (np. w Benderach) wywieziono do Rumunii. Jedyny pozytywny aspekt tego okresu to wybudowanie linii Basarabeasca - Cantemir i Revaca - Cainari.

W czerwcu 1940 roku władze ZSRR zażądały od Rumunii natychmiastowego opuszczenia terenów Besarabii i północnej Bukowiny. Część Besarabii połączono z utworzoną w 1924 roku Mołdawską Autonomiczną Socjalistyczną Republiką Radziecką (obecnie Naddniestrze). Linie kolejowe ponownie przekuto na rozstaw szerokotorowy.

Lata 50 XIX wieku to wdrożenie "innowacyjnych metod pracy".

W 1961 roku na liniach kolejowych dzisiejszej Mołdawii pojawiły się lokomotywy spalinowe i spalinowe zespoły trakcyjne. Okres ZSRR to czas rozwoju przemysłu i transportu kolejowego.

Po rozpadzie Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich koleje mołdawskie traciły na znaczeniu i z każdym rokiem popadały w coraz większą ruinę.

Lata po 2010 roku charakteryzowały się cięciem połączeń krajowych.

Optymistyczne akcenty w ostatnich latach to modernizacja kilku spalinowych zespołów trakcyjnych D1 oraz uruchomienie pociągu międzynarodowego Kiszyniów - Jassy Socola.

4. POŁĄCZENIA KRAJOWE


Połączenia kolejowe krajowe w Mołdawii pozostawiają dużo do życzenia. Według wyszukiwarki połączeń PKP (informacje potwierdzone w aktualnościach na stronie kolei mołdawskich) w czasie opracowywania artykułu kursowały pociągi:

Kiszyniów - Ungheni
Kiszyniów - Bendery
Kiszyniów - Besarabka
Kiszyniów - Revaca (niedaleko lotniska)
Besarabka - Zloti
Ungheni - Bielce

Kursowały również pociągi Bielce - Mateuţi - wsi oddalonej 4 kilometry od 50-tysięcznego miasta Rybnica leżącego na terenie Naddniestrza. Nie posiadam informacji, czy kursują.

W 2017 roku reaktywowano połączenie Kiszyniów - Besarabka - jeden pociąg dziennie wyjeżdżający z Kiszyniowa wieczorem i wracający Besarabki wcześnie rano. Połączenie obsługuje skład wagonowy. Połączenie jest co jakiś czas wznawiane, a później ponownie zawieszane, więc należy każdorazowo sprawdzać kursowanie pociągu na stronie kolei mołdawskich. Trasę o długości 125 km pociąg pokonuje w ciągu prawie 5 godzin.

W 2014 roku na krótko reaktywowano połączenie Kiszyniów - Kaguł - Giurgiulesti, zapewniające dojazd do jedynego portu w Mołdawii. Później połączenie zawieszono i nie ma informacji o kursowaniu pociągów. Linia do Giurgiulesti na długim odcinku biegnie wzdłuż rzeki Prut i torowisko jest regularnie zalewane przez rzekę. Również na tej linii prędkość pociągów była bardzo niska.

Połączenia krajowe kolei mołdawskich obsługiwane są przez niezmodernizowane spalinowe zespoły trakcyjne D1 - wnętrze to drewniane ławy i toalety tureckie.

W wagonach pasażerskich z Kiszyniowa do Besarabki również są drewniane ławy i toalety tureckie.

Pociągi D1 w Bielcach (fot. materiały prasowe kolei mołdawskich)

5. POŁĄCZENIA MIĘDZYNARODOWE


Pod względem połączeń międzynarodowych Mołdawia nie wypada najgorzej, choć najpopularniejsze pociągi z Odessy kursują tylko w soboty i niedziele, co znacznie utrudni dojazd na przykład polskim turystom. Od kilku lat nie kursuje pociąg Przemyśl - Kiszyniów.

W czasie opracowywania aktualizacji artykułu kursowały następujące pociągi międzynarodowe:

Kiszyniów - Bukareszt - pociąg nocny "Prietenia" zestawiony z mołdawskich wagonów sypialnych (kupiejnych). Kursuje codziennie i od lat, więc nie powinno być żadnych niespodzianek w postaci likwidacji połączenia.

Kiszyniów - Odessa - pociąg dzienny przez Tyraspol i Naddniestrze. Z Kiszyniowa wyjeżdża rano, z Odessy wraca w godzinach popołudniowych. Obsługiwany przez koleje mołdawskie, bardzo popularny pociąg, więc może być problem z kupnem biletów. Warto rozważyć wycieczkę pociągiem nocnym ze Lwowa do Odessy, stamtąd pociągiem do Kiszyniowa. Powrót pociągiem do Odessy i nocnym do Lwowa, dalej pociągiem Kijów - Lwów - Przemyśl. Według rozkładu na stronie kolei mołdawskich kursuje w soboty i niedziele.

Kiszyniów - Iasi Socola - pociąg do stacji Socola w rumuńskim mieście Jassy. Do stacji Socola dochodzi szeroki tor i tam kończy bieg "szybki" pociąg z Kiszyniowa. Od kwietnia 2017 roku kursuje tylko w piątki, soboty i niedziele.

Kiszyniów - Mińsk - pociąg z długim czasem przejazdu, ale kiedy wyszukiwałem podróż ze Lwowa do Kiszyniowa w dzień roboczy, pokazywało połączenie Lwów - Winnica, przesiadka w Winnicy na pociąg Mińsk - Kiszyniów i do Kiszyniowa pociąg dojeżdża rano. Niestety, nie pokazywało już połączenia powrotnego. Strona kolei mołdawskich nie pokazuje tego pociągu, natomiast strona poezdato.net tylko w kierunku Mińsk - Kiszyniów.

Kiszyniów - Moskwa/Sankt Petersburg - pociągi kursują codziennie. Podróż przez Bielce i Oknicę, jeden kursuje co dwa dni przez Tyraspol.

Czerniowce - Sokiriany - formalnie ukraiński pociąg podmiejski krajowy, jednak przekracza granicę ukraińsko-mołdawską, zatrzymując się na terytorium Mołdawii.

Zmodernizowany D1 kursuje jako pociąg Kiszyniów - Iasi Socola (materiały prasowe kolei mołdawskich)

6. KOLEJ W NADDNIESTRZU


Naddniestrze to separatystyczna republika ze stolicą w Tyraspolu, która ogłosiła niepodległość 2 września 1990 roku. Szczegółowe informacje historyczne można przeczytać na wielu innych stronach, przejdźmy do stanu obecnego.

Naddniestrze ma swoją kolej - przewozy obsługuje tam Приднестровская железная дорога. Przez długi czas Mołdawia ,uznająca Naddniestrze za integralną część kraju, toczyła spór z Naddniestrzańską Republiką Mołdawską dotyczący zagarnięcia taboru i wyposażenia.

Co kilka lat przedstawiciele kolei mołdawskich i kolei Naddniestrza podpisują porozumienia dotyczące współpracy przy odprawie międzynarodowych pociągów pasażerskich i towarowych. Jedno z takich porozumień podpisano w 2010 roku. Na mocy porozumienia reaktywowano pociąg Kiszyniów - Odessa (zawieszono kursowanie w 2006 roku) i zobowiązano się do reaktywacji pozostałych połączeń przez Naddniestrze do maja 2011 roku.

Podobne porozumienie podpisano w 2012 roku i na początku 2017 roku.

Obecnie przez Naddniestrze przejeżdżają pasażerskie pociągi międzynarodowe z Kiszyniowa do Odessy i Kiszyniowa do Moskwy i Sankt Petersburga. Jak wynika z rozkładu jazdy kolei mołdawskich, kursują również pociągi Kiszyniów - Bender 3 - stacja na peryferiach miasta Bendery znajduje się już na terytorium Naddniestrza, ale koleje mołdawskie utworzyły tam swój własny posterunek w strefie buforowej, niezależny od władz Naddniestrza.

Absurdalną sytuację Kolei Naddniestrzańskich szczegółowo opisał jeden z naszych największych hejterów - Kasper Fiszer w swoim artykule na transport-publiczny.pl

Mapa kolei Naddniestrza na stronie Kolei Naddniestrzańskiej - ze względu na język czeski to prawdopodobnie mapa autorstwa jakiegoś Czecha.

Koleje Naddniestrzańskie nie uruchamiają własnych pociągów pasażerskich.

Mołdawia, pomimo bardzo skromnych środków finansowych, stara się budować linie kolejowe omijające Naddniestrze, być może przewidując wojnę hybrydową. W 2017 roku koleje mołdawskie podpisały porozumienie z kolejami ukraińskimi o odbudowie linii kolejowej Besarabka - Berezino, co umożliwi w przyszłości przejazdy pociągów towarowych z pominięciem Naddniestrza. O pociągach osobowych trudno na razie mówić, bowiem dojazd do Odessy trwałby bardzo długo. Planowana jest odbudowa fragmentu linii o długości 21,5 km (20 km na terytorium Ukrainy i 1,5 km na terytorium Mołdawii), który został rozebrany w 2009 roku ze względu na brak zainteresowania transportem towarów i bardzo zły stan torów.

Odnośniki: Koleje Naddniestrzańskie - oficjalna strona internetowa.
Mapa kolei Naddniestrza na stronie Kolei Naddniestrzańskiej - ze względu na język czeski to prawdopodobnie mapa autorstwa jakiegoś Czecha.

Dworzec kolejowy w Tyraspolu (fot. Clay Gilliland, CC-BY-SA, flickr.com)

7. ATRAKCJE KOLEJOWE MOŁDAWII


Mołdawia ma niewiele atrakcji turystycznych. Pod względem atrakcji kolejowych jest podobnie. Nie kursują tutaj koleje wąskotorowe, dziecięce ani koleje linowo-terenowe.

Po kraju przez inny kraj


Granice terytorium Mołdawii w XX wieku kilkakrotnie się zmieniały, natomiast przy ich wytyczaniu nie pomyślano o istniejących liniach kolejowych. Na niektórych trasach pociągi krajowe przejeżdżają przez terytorium Ukrainy, aby potem ponownie wjechać na terytorium Mołdawii. I na odwrót. Część pociągów ma zaplanowane postoje na terytorium drugiego państwa, więc nie można ich zaklasyfikować jako tzw. pociągi korytarzowe.

Koleje mołdawskie planowały przebudowę kilku linii, aby uniknąć tego typu kłopotów, jednak nie zawsze się to udało i takie pociągi nadal funkcjonują, jednak po cięciach połączeń nie w takim zakresie jak dawniej. Ważne, że współpraca ukraińsko-mołdawska pozwoliła na stworzenie przyjaznej taryfy i ograniczenie formalności granicznych.

Obecnie na pewno w ten sposób kursują następujące pociągi:

Czerniowce - Sokiriany - opisany już wcześniej pociąg kolei ukraińskich przejeżdża przez terytorium Mołdawii z postojami handlowymi.

Kiszyniów - Besarabka oraz Besarabka - Zloti - pociąg przejeżdża przez terytorium Ukrainy. Jak wynika z rozkładu jazdy, również ma postój handlowy na terytorium Ukrainy.

Niestety, od kilku lat nie kursuje legendarny pociąg Czerniowce - Oknica, po drodze wielokrotnie przekraczający granicę ukraińsko-mołdawską.

Więcej o podobnych pociągach w Mołdawii przeczytacie w interesującym artykule wspomnianego już wcześniej naszego hejtera Kaspera Fiszera na transport-publiczny.pl. Artykuł jest z 2014 roku, pewnie więc sporo informacji jest nieaktualnych. Może w przyszłości choć niektóre połączenia zostaną reaktywowane.

Zaplecze techniczne w Bielcach


Bielce to drugie pod względem wielkości miasto Mołdawii. Jeśli wierzyć relacjom podróżników, to brzydkie, zaniedbane miasto bez atrakcji turystycznych.

Natomiast dla miłośników kolei Bielce to miejsce kultowe. Znajduje się tu bowiem największe zaplecze techniczne kolei mołdawskich - lokomotywownia, wagonownia i kilka innych miejsc.

Niektórzy przyjeżdżają tu sfotografować pomieszczenia i pociągi. Kilka lat temu w środowisku miłośników kolei rozpętała się burza, kiedy jacyś polscy miłośnicy kolei pokłócili się z pracownikami miejscowych stacji. Oj, ile jadu się wylało, ile wyzwisk, jaki to wstyd Polacy przynoszą w Mołdawii.

Obecnie brak doniesień o problemach z fotografowaniem, koleje mołdawskie pochwaliły się nawet wizytą miłośników kolei z Węgier, którzy przyjechali pozwiedzać zaplecze techniczne w Bielcach.

Cmentarzyska kolejowe


W Mołdawii prawdopodobnie istnieją co najmniej dwa cmentarzyska kolejowe, przynajmniej jeśli chodzi o zdjęcia i informacje dostępne w internecie.

Pierwsze cmentarzysko znajduje się przy stacji kolejowej Kzinar - stoją tam głównie odstawione lokomotywy spalinowe i wagony towarowe. Zdjęcia znajdziecie przeszukując zbiory serwisu panoramio.com.

W zbiorach Wikimedia Commons można natrafić na zdjęcie drugiego mołdawskiego cmentarzyska kolejowego - zdjęcia pochodzą z portalu flickr.com z roku 2006 i zostały udostępnione na licencji CC-BY-SA. Nie wiadomo więc, czy cmentarzysko jeszcze istnieje. Na zdjęciach widać stare, rdzewiejące parowozy, lokomotywy spalinowe oraz nieokreślone wagony. Jak informuje autor, zdjęcia zostały wykonane w drodze pomiędzy Kiszyniowem a miastem Komrat.

Cmentarzysko kolejowe gdzieś pomiędzy Kiszyniowem a Komratem (fot. Guttorm Flatabo, CC-BY, flickr.com)

8. KOLEJE MOŁDAWSKIE NA YOU TUBE


Na You Tube jest znacznie więcej filmów przedstawiających koleje mołdawskie niż na przykład z Kosowa, czy Albanii. Wybrałem dla was najlepsze nagrania pokazujące najpopularniejsze pociągi:

Pociąg Odessa - Kiszyniów (07:37)(2016)
Pociąg Kiszyniów - Moskwa (01:16)(2013)
Pociąg Prietenia Kiszyniów - Bukareszt (02:19)(2013)
Zmodernizowany pociąg D1 - różne ujęcia (07:59)(2013)
Pociąg Ungheni - Bielce (00:37)(2013)
Pociąg typu Ganz Mavag D1 - różne ujęcia (04:54)(2013)
Pociąg typu Ganz Mavag D1 - różne ujęcia (10:18)(2013)
Spacer po mołdawskich wagonach pociągu jadącego do Kiszyniowa (02:04)(2013)
Mołdawia - różne pociągi (14:59)(2013)
Fragment trasy Kaguł - Giurgiulesti (03:27)(2012)
Pociąg Bielce - Floresti - widać wnętrze (01:15)(2011)

ŹRÓDŁA:

[1] www.prospect.md/en/history/railway/railways-of-moldova.html
[2] dzieje.pl/aktualnosci/moldawia-oglosila-28-czerwca-1940-roku-dniem-okupacji-sowieckiej
[3] www.osw.waw.pl/pl/publikacje/analizy/2010-10-06/moldawia-i-naddniestrze-wznawiaja-polaczenie-kolejowe
[4] http://www.transport-publiczny.pl/wiadomosci/naddniestrze-nieistniejace-pociagi-w-nieistniejacym-panstwie-2643.html
[5] en.cfts.org.ua/news/ukrzaliznytsia_to_restore_rail_links_with_moldova_bypassing_transnistria

Mapa kolejowa Mołdawii (źródło: materiały prasowe kolei mołdawskich)