Świat Podróży Kolejowych - Malezja - podróżowanie koleją

Świat Podróży Kolejowych

Obserwuj nas


Mapa odwiedzin


Statystyki od 25.04.2017 r.

Free counters!

MALEZJA


Przewoźnik narodowy: Keratapi Tanah Melayu (KTM)
Strona internetowa: www.ktmb.com.my
Ostatnia aktualizacja: 02.05.2018

SPIS TREŚCI:

1. Rozkład jazdy i ceny
2. Express Rail Link
3. Pociągi ETS
4. Pociągi Intercity
5. Eastern and Oriental Express
6. Jungle Line
7. Penang Hill Railway
8. Kuala Lumpur Monorail
9. Historia kolei w Malezji
10. Muzeum Kolejnictwa w Kuala Lumpur
11. Kolej na Borneo
12. Kolej w Malezji na You Tube

Malezja uważana jest za kraj bardzo przyjazny turystom i łatwy do podróżowania nawet dla niedoświadczonych turystów. Kolej w Malezji dociera do większości najciekawszych atrakcji turystycznych lub w ich pobliże, pociągi są szybkie, wygodne, a kolej w ostatnich latach przechodzi modernizację.

Pociągi dzielą się na podmiejskie (kommuter), regionalne (shuttle), Intercity i ETS. Przewozy obsługuje głównie Keretapi Tanah Melayu Berhad (KTM), niezależnie od niej kursują jedynie pociągi na lotnisko w Kuala Lumpur. Koleje funkcjonują także na malezyjskiej części Borneo - czynna jest tylko jedna linia w stanie Sabah.

1. ROZKŁAD JAZDY I CENY


Rozkład jazdy pociągów i ceny biletów kolejowych w Malezji można sprawdzić na stronach:

www.ktmb.com.my/ktmb_ui/ - rozkład jazdy pociągów dalekobieżnych i podmiejskich w Malezji.

www.kliaekspres.com - informacje i rozkład jazdy pociągów z lotniska do stacji Kuala Lumpur Sentral

Pociąg podmiejski w Kuala Lumpur (fot. My Train Pix, CC-BY-SA, flickr.com)

2. EXPRESS RAIL LINK


Express Rail Link to firma obsługujące połączenia ze stacji Kuala Lumpur Sentral na lotnisko międzynarodowe Kuala Lumpur. Kursują dwa rodzaje pociągów:

KLIA Express - pociąg kursujący pomiędzy lotniskiem a stacją Kuala Lumpur Sentral bez postojów na drodze - pociąg rozpoczyna bieg na przystanku KLIA 2 przy terminalu 2 i zatrzymuje się przy innym terminalu. Czas przejazdu z lotniska na stację Sentral to 28 minut, w odwrotnym kierunku pociąg jedzie 4 minuty dłużej.

Pociągi kursują co 15 minut w godzinach szczytu i co 20 minut poza godzinami szczytu.

Pierwszy pociąg ze stacji Kuala Lumpur Sentral odjeżdża o 05:00, ostatni o 00:40. Z lotniska pierwszy pociąg odjeżdża o 04:55, ostatni o 00:55.

Godziny szczytu obowiązują od poniedziałku do piątku w godzinach 06:00-09:00 i 16:00-22:00.

W pociągach KLIA Express znajduje się jedna toaleta przystosowana do potrzeb osób niepełnosprawnych.

KLIA Transit - pociąg po drodze z lotniska ma trzy dodatkowe postoje i jedzie dłużej niż pociąg KLIA Express. Czas przejazdu w każdą ze stron wynosi około 40 minut.

Pociągi kursują co 20 minut w godzinach szczytu i co 30 minut poza tymi godzinami.

W kierunku ze stacji Kuala Lumpur Sentral na lotnisko pierwszy pociąg odjeżdża o 04:33, ostatni o 00:03. Z lotniska pierwszy pociąg odjeżdża o 05:48, ostatni o 00:59.

Szczegółowe informacje i ceny znajdziecie na stronie www.kliaekspres.com

Połączenie zainaugurowano w 2002 roku.

Pociąg KLIA Express(fot. My Train Pix, CC-BY-SA, flickr.com)

3. POCIĄGI ETS


Pociągi ETS, czyli inaczej "Electric Train Service", to nazwa dla połączeń Intercity obsługiwanych przez Keretapi Tanah Melayu z wykorzystaniem elektrycznych zespołów trakcyjnych.

Pierwsze połączenie tego typu zostało uruchomione w sierpniu 2010 roku pomiędzy Ipoh a Seremban, wydłużone później do Padang Besar.

W ostatnich latach siatka połączeń pociągów ETS została znacznie rozszerzona. Pociągi możemy spotkać na trasach:

Kuala Lumpur Sentral - Ipoh
Ipoh - Butterworth - Padang Besar
Gemas - KL Sentral - Ipoh - Butterworth - Padang Besar

W rozkładach jazdy pociągi mają oznaczenia:

EG.... - Gold Service
EP.... - Platinum Service
ES.... - Silver Service

Nie znalazłem informacji, czym się różnią poszczególne typy połączeń.

Tabor obsługujący połączenia to dwa rodzaje pojazdów:

KTM Class 91 - elektryczny zespół trakcyjny wyprodukowany przez konsorcjum Rotem i Mitsubishi. Zespół trakcyjny tego typu ma 6 wagonów, w tym wagon barowy i może przewieźć 350 pasażerów. Koleje Malezji posiadają 5 pojazdów tego typu. Zostały one dostarczone w 2009 roku.

KTM Class 93 - elektryczny zespół trakcyjny produkcji chińskiej. Pociągi zostały zamówione przez rząd Malezji w 2013 roku, pierwszy ezt dostarczono w 2015 roku. W czasie opracowywania artykułu kursowało 10 tego typu pojazdów, kolejnych 9 miało zostać dostarczonych w ciągu kilku lat. Są to również pojazdy sześciowagonowe, mogące przewieźć 320 pasażerów.

Pociągi kursują na zelektryfikowanych liniach kolejowych o rozstawie 1067 mm. Teoretycznie mogą rozwijać prędkość do 160 km/h, w praktyce prędkość przejazdu jest znacznie niższa.

W pociągach ETS znajduje się wagon barowy, toalety przystosowane do potrzeb osób niepełnosprawnych, ponadto każdy wagon wyposażony jest w monitoring i monitory LCD.

Pociąg ETS KTM Class 93 (fot. Sileong, CC-BY-SA, Wkimedia Commons)

4. POCIĄGI INTERCITY


Na niezelektryfikowanych liniach kolejowych Malezji nadal kursują pociągi Intercity. Są to pociągi zestawione z lokomotywy spalinowej oraz wagonów z miejscami do siedzenia, azjatyckiej wersji płackarty i wagonów sypialnych.

Pociągi Intercity kursują jako ekspresowe (zatrzymują się tylko w największych miastach) oraz jako pociągi zatrzymujące się na wszystkich stacjach.

Najważniejsze trasy malezyjskich pociągów Intercity:

Johor Bahru Sentral - Tumpat
Johor Bahru Sentral - Pulau Sebang
Johor Bahru Sentral - Woodlands Checkpoint

Jako pociąg Intercity kursuje również pociąg Butterworth - Hat Yai (Tajlandia).

Klasy wagonów w pociągach Intercity:

ADNFD - najnowsze wagony klimatyzowane. Dwuosobowy przedział sypialny z własną toaletą i łazienką. Podróżny musi wykupić cały przedział, czyli idealny dla podróżujących w parach, którzy nie żałują pieniędzy.

ADNFB - dwuosobowy przedział sypialny z umywalką. Jak wyżej - trzeba wykupić cały przedział.

ADNS - wagony sypialne podobne do płackartnych z byłego ZSRR, ale klimatyzowane i z zasłonami przy każdej leżance. W jednym wagonie jest 40 leżanek i toaleta na końcu.

AFC - wagon bezprzedziałowy z fotelami wypoczynkowymi w układzie 2+1.

ASC - wagon bezprzedziałowy z wygodnymi fotelami w układzie 2+2. 60 foteli w każdym wagonie

AEC - klasa ekonomiczna. Wagon bezprzedziałowy z fotelami, mniej miejsca na nogi, mniej wygodne fotele, 74 miejsca w każdym wagonie.

Pociągi Intercity będą tracić na znaczeniu wraz z modernizacją i elektryfikacją sieci kolejowej Malezji.

Pociąg Intercity - klasa AFC (fot. materiały prasowe KTM)

5. EASTERN AND ORIENTAL EXPRESS


Eastern and Oriental Express to luksusowy pociąg turystyczny uruchamiany co jakiś czas na kilkudniowe wycieczki turystyczne. Prywatne przedziały swoim standardem dorównują pięciogwiazdkowym hotelom. W pociągu jest także wagon restauracyjny oraz wagon panoramiczny. W czasie opracowywania artykułu dostępne były wycieczki Bangkok - Kuala Lumpur i Bangkok - Singapur. Nie jest to pociąg na kieszeń każdego. Jak każdy luksusowy pociąg turystyczny jest bardzo drogi.

Dostępne są wagony z apartamentami prezydenckimi (Presidential), apartamentami typu State, oraz dwuosobowymi i jednoosobowymi przedziałami Pulman (stylowy przedział sypialny). Każdy przedział wyposażony jest w prywatną toaletę z prysznicem.

Cały pociąg jest klimatyzowany.

Szczegółowe informacje: www.belmond.com/trains/asia/eastern-and-oriental-express/ - strona oficjalna.
Eastern & Oriental Express (fot. David Jones, CC-BY, flickr.com)

6. JUNGLE LINE


Jungle Line, znana także pod nazwami East Coast Line oraz Jungle Railway to linia kolejowa w Malezji z Tumpat do Gemas. Linia o długości 526 km opisywana jest w wielu przewodnikach i blogach jako linia z zapierającymi dech w piersiach widokami, stąd też sporo turystów decyduje się na przejazd pociągami Intercity z Johor Bahru do Tumpat.

Linia na długim odcinku prowadzi przez dżunglę. Po drodze nie ma większych miast, jedynie wioski i małe miejscowości. Co do walorów krajobrazowych opinie są rozbieżne - jednym turystom linia bardzo się podoba, inni są rozczarowani.

Oprócz pociągu Intercity (oznaczony w rozkładzie jako ekspresowy) na poszczególnych odcinkach kursują pociągi ekspresowe i shuttle train - pociągi zatrzymujące się na większości stacji. Pociągi te kursują najczęściej w relacjach Gua Musang - Tumpat i Gua Musang - Kuala Lipis. Pociągi shuttle zestawione są z lokomotywy spalinowej i wagonów pierwszej, drugiej oraz trzeciej klasy. Jeździ nimi mało turystów, a więc przejazd może być okazją do obserwacji miejscowych.

Nocny pociąg Johor Bahru - Tumpat prowadzi również wagony sypialne i wagony ADNS - malezyjskie odpowiedniki płackarty znanej z krajów byłego ZSRR.

Stacja Gua Musang (fot. Jody McIntyre, CC-BY-SA, flickr.com)

7. PENANG HILL RAILWAY


Penang Hill to najwyższe wzgórze na malezyjskiej wyspie Penang. Na wzgórze można dojechać koleją linowo-terenową, która sama w sobie należy do największych atrakcji turystycznych wyspy.

Pierwszą linię kolei linowo-terenowej zbudowano w tym miejscu w 1906 roku, ale ze względu na błędy konstrukcyjne nie nadawała się do użytku.

Drugi projekt budowy przyjęto po I wojnie światowej. Kolej na Penang Hill została zaprojektowana przez Arnolda R. Johnsona, który studiował budowę kolei-linowo terenowych w Szwajcarii.

Kolej na Penang Hill otwarto 21 października 1923 roku. Przez dwa miesiące odbywały się przejazdy próbne, uroczysta inauguracja linii miała miejsce 1 stycznia 1924 roku.


W latach 2010-2011 miała miejsce przebudowa i modernizacja kolejki. Wymieniono wagoniki, położono nowe tory, dobudowano krótki odcinek, dzięki czemu pasażerowie nie muszą obecnie przesiadać się do drugiego wagoniku w połowie drogi (wcześniej kolej działała jako dwa osobne odcinki). Wybudowano nową stację dolną z parkingiem. Kolej po remoncie wznowiła ruch 25 kwietnia 2011 roku.

Obecnie trasa kolejki liczy 1996 metrów. Czas przejazdu w jedną stronę wynosi około 5 minut, maksymalna prędkość to 10 metrów na godzinę.

Jak można wyczytać na licznych blogach i w przewodnikach, z samych wagoników niewiele widać, natomiast na szczycie wzgórza znajduje się taras widokowy, z którego roztacza się panorama wyspy Penang.

Ceny biletów dla obcokrajowców są cztery razy wyższe niż dla Malezyjczyków.

Strona internetowa: www.penanghill.gov.my/index.php/en/

Tory kolejki na wzgórze Penang (fot. Chris Price, CC-BY, flickr.com)

8. KUALA LUMPUR MONORAIL


Integralną częścią transportu publicznego w Kuala Lumpur jest monorail, często widoczny na zdjęciach z malezyjskiej stolicy pojawiających się na blogach i sieciach społecznościowych.

Plany budowy monorailu pojawiły się w na początku lat dziewięćdziesiątych XX wieku. 29 października 1996 roku rząd Malezji podpisał 30-letni kontrakt na budowę, eksploatację i utrzymanie konstrukcji znanej wtedy pod nazwą Peoplemover Rapid Transit Line. Linię miała wybudować KL PRT Sdn Berhad.

Budowa rozpoczęła się w 1997 roku. Ze względu na azjatycki kryzys finansowy prace wstrzymano w grudniu tego roku, jednak już w lipcu 1998 roku zostały wznowione.

Linię otwarto w 2003 roku. Od tamtego czasu kursuje bez większych zmian.

Monorail w Kuala Lumpur to na razie jedyna linia tego typu w Malezji. Linia ma długość 8,6 km i obsługuje 11 stacji. Pojazdy jeżdżą po dwóch równoległych szynach. Cała linia jest monitorowana, w specjalnym pomieszczeniu technicy na żywo obserwują sytuację na trasie.

Monorail oznaczony jest w rozkładzie jazdy jako linia "8", łączy dworzec kolejowy Kuala Lumpur Sentral z węzłem przesiadkowym Titiwangsa w dzielnicy biznesowej.

Pojazdy obsługujące linię mogą rozwijać prędkość do 80 km/h. W każdym z nich znajduje się 48 miejsc do siedzenia i 196 miejsc do stania. Stacje oddalone są od siebie o 0,5-1 km.

Monorail w Kuala Lumpur (fot. Naz Amir, CC-BY-SA, flickr.com)

9. HISTORIA KOLEI W MALEZJI


Johore Wooden Railway


Pierwsza próba wybudowania linii kolejowej w Malezji miała miejsce w 1869 roku. Pomiędzy Johore Bahru a Gunung Pulai wybudowano wtedy 32-kilometrową linię z drewnianych torów. Budowa linii wiązała się z planami utworzenia uzdrowiska w Gunung Pulai. Linia działała do 1875 roku - funkcjonowanie przerwała katastrofa kolejowa, a niektóre odcinki drewnianego torowiska zostały zjedzone przez termity. Kolej ta znana jest pod nazwą The Johore Wooden Railway.

W 1869 roku pojawiły się także pierwsze plany budowy linii kolejowej do Singapuru.

Linia kolejowa Taiping - Port Weld


Budowa pierwszej linii kolejowej z prawdziwego zdarzenia rozpoczęła się w 1882 roku. Jak podaje jedno ze źródeł, bodźcem do budowy krótkiej linii kolejowej była epidemia chorób dziesiątkujących bydło pociągowe, co znacznie utrudniało transport.

Linia Taiping - Port Weld (Kuala Sepetang) o długości zaledwie 12,8 km była budowana przez trzy lata. 12 lutego 1885 roku pierwszy pociąg przejechał trasę. Na pokładzie pociągu był gubernator Sfederalizowanych Stanów Malezji sir Cecil Clementi Smith oraz urzędujący brytyjski rezydent Frank Swettenham.

Regularne, ogólnodostępne pociągi linia Taiping - Port Weld zaczęły kursowanie 1 czerwca 1885 roku. Jak głosi legenda, maszynista dzień wcześniej pił alkohol i nazajutrz źle się czuł, przez co pierwszy pociąg wyjechał z godzinnym opóźnieniem.

Wzdłuż linii wybudowano trzy stacje - pociąg rozpoczynał bieg przy Szkole Podstawowej Króla Edwarda VIII, Simpang i kończył bieg na stacji Port Weld. Do dziś istnieje wspomniana szkoła podstawowa, która nadal pełni swoją pierwotną funkcję. Po stacjach Simpang i Port Weld nie pozostało wiele - w Port Weld widać drogowskaz w czterech językach prowadzący do miejsca, gdzie dawniej stała stacja.

The Muar State Railway


Dwa lata po uruchomioniu linii Taiping - Port Weld rozpoczęła się dyskusja na temat budowy krótkiej linii kolejowej w okolicach dynamicznie rozwijającego się miasta Muar w regionie Johor. Budowę linii rozpoczęto w 1889 roku. Kolej o nazwie The Muar State Railway miała ułatwić transport towarów od rolników z regionu do Parit Jawa oraz zastąpić transport wzdłuż brzegów - podróżujący łodziami i i statkami byli narażeni na ataki piratów. Kolej miała także bezpłatnie dowozić dzieci do szkół w Maur.

Linię wybudowano z części sprowadzonych z Europy, z naszego kontynentu sprowadzono również tabor. Pierwszy odcinek z Jalan Sulaiman na przedmieściach miasta Maur do Parit Jawa został ukończony i oddany do użytku w 1890 roku (droga pomiędzy tymi miejscami według map Google ma 12,5 km). Pociągi kursujące po trasie były zestawione z parowozu, pięciu wagonów pasażerskich pierwszej, drugiej i trzeciej klasy, dwóch wagonów towarowych i dwóch wagonów nieokreślonego przeznaczenia. Pociągi kursowały pięć razy dziennie.

W 1894 roku dobudowano odcinek o długości 4,8 km do Sungai Pulai. Kolej Muar State Railway cieszyła się bardzo dużą popularnością.

Na początku XX wieku pojawiły się plany wydłużenia linii do rzeki Batu Pahat o około 22 km. Plany te jednak nigdy nie zostały zrealizowane z powodu braku pieniędzy.

Kolej była rentowna do lat dwudziestych XX wieku. Z czasem starzejący się tabor wymagał coraz częstszych napraw oraz sprowadzania drogich części zamiennych z Europy, przez co znacznie wzrosły koszty eksploatacji. Gwoździem do trumny The Muar State Railway było otwarcie drogi z miasta Maharani do Parit Town w 1925 roku. Kolej nie była w stanie konkurować ze znacznie tańszym transportem samochodowym.

W 1929 roku zawieszono kursowanie pociągów, co w praktyce oznaczało koniec kolei.

Selangor Government Railway


Tuż po otwarciu linii Taiping - Port Weld rozpoczęto budowę linii kolejowych wokół Kuala Lumpur.

W 1886 roku otwarto pierwszy dworzec kolejowy w Kuala Lumpur - w literaturze pojawia się pod nazwą Resident Station. 15 września tego roku zainaugurowano połączenie Kuala Lumpur - Bukit Kuda koło Klang (ok. 31 km). Jednocześnie zaplanowano wydłużenie linii do miasta Klang po budowie mostu nad rzeką o tej samej nazwie. Nie podano, kiedy wybudowano most, natomiast 1 stycznia 1899 roku linia została dokończona - otwarto ostatni odcinek z Klang do Port Swettenham.

Sześć lat później wybudowano linię kolejową Kuala Lumpur - Batu - Rawang. 10 lipca 1893 roku linię wydłużono do Serendah, w październiku następnego roku do Kuala Kubu. Kolejne odcinki oddawano do użytku dopiero w sierpniu 1900 roku (Kuala Kubu - Kalumpang) i listopadzie 1900 roku (Kalumpang - Tanjong Malim).

Niedługo później otwierano kolejne odcinki linii Kuala Lumpur - Pudu (1895), wydłużonej później do Sungei Besi i Kajang (1897).

Otwarciem nowych odcinków w 1900 roku zakończono budowę sieci kolejowej Selangor Government Railway. W 1902 roku zamówiono nowe parowozy i wagony.

W tym samym roku Selangor Government Railway weszła w skład Kolei Sfederalizowanych Stanów Malezji (Federated Malay States Railway). Obie sieci zostały połączone w 1903 roku.

XX wiek


Początek XX wieku to czas łączenia regionalnych zarządów kolei w Kolej Sfederalizowanych Stanów Malezji (Federated Malay States Railway). Do czasu wybuchu II wojny światowej historia kolei w Malezji to dziesiątki wybudowanych odcinków linii kolejowych - ze względu na dostępność tej listy na stronie Kolei Malezji nie będę publikował tej listy, zresztą byłoby to zbyt nudna lektura dla większości czytelników.

Zmieniał się również dworzec kolejowy w Kuala Lumpur. Na miejscu dworca Resident Station już w 1892 roku wybudowano Sultan Street Station, która przetrwała do lat sześćdziesiątych XX wieku w innej funkcji.

Główny dworzec kolejowy w Kuala Lumpur, który obecnie pełni funkcję niewielkiego muzeum kolejnictwa, został otwarty w 1910 roku. Jak podaje strona Kolei Malezji, prace budowlane zakończono jednak dopiero w 1917 roku.

W 1918 roku wybudowano odcinek łączący sieci kolejowe dzisiejszej Malezji i Tajlandii (ówczesny Syjam). Początkowo pociągi międzynarodowe Perai - Bangkok kursowały trzy razy w tygodniu.

17 marca 1923 roku pierwszy pociąg towarowy wjechał z Malezji do Singapuru, 1 października tego roku miał miejsce inauguracyjny przejazd pociągu pasażerskiego.

W latach 1941-1942 tereny dzisiejszej Malezji i Singapuru znalazły się pod okupacją japońską. Niektóre linie kolejowe zostały rozebrane, a tory i lokomotywy Japończycy wywieźli do wykorzystania przy budowie linii "Kolei Śmierci", znanej również pod nazwą "Kolej Birmańska".

Po zakończeniu wojny Kolej Sfederalizowanych Stanów Malezji (Federated Malay States Railway) zmieniła nazwę na Kolej Malezyjska (Malayan Railway). W latach pięćdziesiątych groźbą byli komunistyczni powstańcy, do ochrony pociągów sprowadzono szynowe pojazdy pancerne "Armoured Wickham Trolley".

W 1957 roku na malezyjskie tory wyjechała pierwsza lokomotywa spalinowa.

Pięć lat później Kolej Malezyjska zmieniła nazwę na Keretapi Tanah Melayu, obowiązującą do dziś.

W latach siedemdziesiątych XX wieku została zamknięta linia Taiping - Port Weld. Linia została rozebrana w 1987 roku.

Druga połowa lat osiemdziesiątych i lata dziewięćdziesiąte to okres rewitalizacji i modernizacji istniejących linii kolejowych.

W sierpniu 1995 roku uruchomiono kolej aglomeracyjną w Kuala Lumpur - pociągi podmiejskie zaczęły kursować na trasie Kuala Lumpur - Rawang. Zarządcą została na Keretapi Tanah Melayu Komuter.

W 2001 roku w Kuala Lumpur otwarto nową stację Kuala Lumpur Sentral. Stacja obsługuje połączenia dalekobieżne, od tamtej pory dworzec główny z 1910 roku zaczął tracić na znaczeniu - obecnie zatrzymują się tu tylko pociągi podmiejskie, zamknięto wiele kas, pomieszczeń technicznych i lokali komercyjnych. W 2007 roku na dworcu otwarto niewielkie Muzeum Kolejnictwa.

10. MUZEUM KOLEJNICTWA W KUALA LUMPUR


Opisywany wcześniej dworzec kolejowy w Kuala Lumpur, wybudowany w 1910 roku, z zewnątrz należy do najpiękniejszych budynków w mieście. Dworzec przeszedł remont generalny w 1986 roku. W 2001 roku ruch dalekobieżny przeniesiono na stację Kuala Lumpur Sentral, a wielu najemców opuściło teren dworca.

Część opustoszałych pomieszczeń przeznaczono na niewielkie Muzeum Kolejnictwa. Do Kuala Lumpur sprowadzono nieużywane wyposażenie ze stacji na terytorium całej Malezji, muzeum otwarto w 2007 roku.

Niestety, jeśli chodzi o atrakcyjność muzeum, to recenzje wskazują na rozczarowanie - nie ma tu klasycznej wystawy taboru jak w podobnych muzeach, jest to muzeum przeznaczone dla osób zainteresowanych historią kolei w Malezji i koleją ogólnie, głównie aspektami technicznymi. Wśród eksponatów znajdziemy wagi, wyświetlacze, a nawet kość słonia, który rzucił się na pociąg próbując bronić swojego stada przed nadjeżdżającym kolosem.

O ile muzeum może rozczarować, to sam dworzec zbiera świetne recenzje również za architekturę wnętrz. Niedostępne dla zwiedzających pozostają pomieszczenia po dawnym hotelu stacyjnym, aby wejść na perony, trzeba kupić bilet na pociąg podmiejski.

Jak wskazują recenzję, warto pospacerować wokół dworca - perły architektury Kuala Lumpur. W ostatnich latach na dworcu prowadzono prace remontowe.

Stary dworzec kolejowy w Kuala Lumpur (fot. shankar s., CC-BY, flickr.com)

11. KOLEJ NA BORNEO


O ile na indonezyjskiej części Borneo nie ma kolei, to malezyjska część może się pochwalić koleją bardzo popularną wśród turystów. Linia zaczyna się w Tanjung Aru koło Kota Kinabalu i prowadzi do miasta Tenom. Łączna długość linii wynosi 134 kilometry.

Kolej na Borneo została wybudowana pod koniec XIX wieku do obsługi plantacji tytoniu. Budowa linii rozpoczęła się w 1896 roku. Tory poprowadzono znad rzeki Bakau na północny wschód do Beaufort i południowy zachód do Weston, gdzie był port. Pociągi na linii zaczęły kursować w 1896 lub 1898 roku (różne dane). Linia miała długość 32 km.

W 1903 roku prowadzono budowę linii Beaufort - Tenom (48 km). Budowa linii została zakończona w 1905 roku, rok później dokończono odcinek Tenom - Melalap (16 km). W tym samym czasie wybudowano linię Beaufort - Kota Kinabalu (wtedy Jesselton). Sieć linii kolejowych liczyła wtedy 193 kilometry.

Podczas drugiej wojny światowej sieć linii kolejowych została niemal całkowicie zniszczona.

W 1949 North Borneo Railway przyjęła ambitny program odbudowy linii kolejowych i modernizacji taboru.

Lata sześćdziesiąte i siedemdziesiąte XX wieku to stopniowy upadek nierentownych kolei - zamknięto między innymi odgałęzienie prowadzące do Weston (1963), następnie odcinek Tenom - Melalap (1970). W 1974 roku nastąpiło zamknięcie odcinka Kota Kinabalu - Tanjung Aru.

W 2007 roku zamknięto całą linię Tanjung Aru - Tenom w celu rewitalizacji linii. Odcinek Tanjung Aru - Beaufort otwarto ponownie w 2011 roku, maksymalna prędkość na wyremontowanym odcinku to 80 km/h.

W ostatnich latach zakupiono nowy tabor - dwa spalinowe zespoły trakcyjne z Japonii, spalinowy zespół trakcyjny z Indii, Sabah State Railway otrzymały także 3 wagony od Kolei Malezyjskich.

Jak można wyczytać na malezyjskich stronach, przywrócono już ruch pociągów na odcinku Beaufort - Tenom.

W 2017 roku Sabah State Railway otrzymały pieniądze na rewitalizację odcinka Halogilat - Tenom.

Linia kolejowa na Borneo (fot. garycycle8, CC-BY-SA, flickr.com)

Sabah State Railway


Regularne przewozy pasażerskie na Borneo prowadzi przewoźnik Sabah State Railway. Jak wynika z rozkładu jazdy na stronie oficjalnej, pociągi kursują na całej długości linii z Tanjung Aru do Tenom.

Jest to bardzo malownicza linia prowadząca przez dżunglę, przez jakiś czas nad brzegiem rwącej rzeki. Co za tym idzie - tereny te narażone są na klęski żywiołowe, w tym lawiny błotne. Dlatego pociągi często bywają odwołane.

Problemem bywa też awaryjność taboru. Niemniej jest to bardzo atrakcyjna linia pod względem widokowym i specyficznej atmosfery, ale dociera tu coraz więcej turystów i wkrótce może się to zmienić.

Strona internetowa Sabah State Railway: railway.sabah.gov.my

Nowy pociąg Sabah State Railway (fot. shankar s., CC-BY, flickr.com)

North Borneo Railway


North Borneo Railway to dawna nazwa dzisiejszych kolei Sabah State Railway. Obecnie pod nazwą North Borneo Railway kursuje pociąg turystyczny zestawiony z parowozu i stylowych wagonów pasażerskich.

Pociąg turystyczny kursuje dwa razy w tygodniu - w środy i soboty na trasie Tanjung Aru - Papar (38,5 km według strony internetowej). Pociąg rozpoczyna bieg o 09:30 na stacji Tanjung Aru. Po drodze ma dwudziestominutowy postój na stacji Tinarut, gdzie pasażerowie zwiedzają świątynię Tien Shi oraz mogą zakupić pamiątki w sklepikach. O 11:45 pociąg dociera do Papar, pasażerowie mają 35 minut na zakupy. Następnie pociąg wraca do Tanjung Aru. W drodze powrotnej serwowany jest lunch. Wycieczka kończy się na stacji Tanjung Aru o 13:40.

Pociąg zestawiony jest z pięciu wagonów. Każdy z nich nosi nazwę którejś ze stacji po drodze. Wagon nr 1 to "Tanjung Aru", wagon nr 2 "Putatan", wagon nr 3 "Kinarut", wagon nr 4 "Kawang", a wagon nr 5 "Papar".

W składzie pociągu znajduje się wagon restauracyjny. Każdy z wagonów może przewieźć 16 pasażerów, w pociągu łącznie jest 80 miejsc. Wagony mają otwierane okna, przez które można podziwiać krajobraz i robić zdjęcia. Klimatyzację zapewniają wentylatory na suficie. W każdym wagonie jest toaleta.

Wagony pociągu zostały wybudowane w latach siedemdziesiątych XX wieku w Japonii. Przeszły modernizację i przebudowę na styl pierwszej dekady XX wieku.

Szczegółowe informacje i ceny dostępne są na stronie www.northborneorailway.com

Mapa pociągu North Borneo Railway (fot. materiały prasowe North Borneo Railway)

Sabah Museum


Sabah Museum to dość duże i dobrze wyposażone muzeum malezyjskiej części Borneo, mieszczące się w Kota Kinabalu. Muzeum to kompleks kilku budynków z przyległymi ogrodami i niewielkim skansenem. Miłośników kolei z pewnością zainteresuje kilka eksponatów dotyczących miejscowych kolei - między innymi parowozy NBR 7 i NBR 13 wyprodukowane przez Brytyjczyków , stary wagon, czy lokomotywa manewrowa. W przyszłości planowane jest poszerzenie tej części wystawy o kolejne zabytkowe pojazdy miejscowych kolei. Muzeum czynne jest codziennie od 9 do 17:00, opłata za wejście dla cudzoziemców jest ponad 7 razy wyższa niż dla miejscowych, a wśród osób uprawnionych do wejścia za darmo są... taksówkarze. Jak donoszą podróżnicy na forach internetowych, na terenie muzeum wprowadzono zakaz fotografowania.

Kolej w stanie Sarawak


Stan Sabah nie był jedynym stanem na Borneo, w którym funkcjonowała kolej. Również w stanie Sarawak przez krótki czasa działała linia kolejowa.

Rozpoczęcie budowy kolei w Sarawak datuje się na 1911 rok. Linia kolejowa została otwarta w 1915 roku. Prowadziła z miasta Kuching do bliżej nieokreślonej lokalizacji, długość linii wynosiła około 16 km. Planowano jej wydłużenie, jednak nie udało się zrealizować planów.

Na trasie kursowało pięć pociągów dziennie. W 1917 roku zanotowano próbę sabotażu poprzez rozlanie tłuszczu na tory.

W czerwcu 1920 roku w pobliżu stacji Kuching wagon z tłuczniem uderzył w pociąg pasażerski, poważnie uszkadzając dwie lokomotywy. Na wyposażeniu kolei były cztery lokomotywy, w tym jedna o nazwie "Idiota".

Linia kolejowa była nierentowna i w 1931 roku została zamknięta.

W czasie drugiej wojny światowej Japończycy używali linii do transportu kamienia.

Ostateczne zamknięcie linii miało miejsce w 1949 roku. W 1959 roku tory zostały rozebrane i sprzedane na złom w Singapurze. Wagony pasażerskie trafiły do Birmy, a wagony towarowe zostały przejęte przez Koleje Malezyjskie.

Obecnie planowana jest odbudowa linii kolejowej w stanie Sarawak, w przyszłości także wybudowanie kolei Trans Borneo, łączącej stany Sarawak i Sabah oraz indonezyjską część Borneo (o ile Indonezja również wybuduje linię kolejową).

Kolej przemysłowa


W 1960 roku przez krótki czas działała kolej przemysłowa w dżungli nad rzeką Baram, na obszarze zwanym Ensalai, w pobliżu granicy z Brunei. Krótka linia została wydobyta w celu przygotowania pól pod wydobycie ropy dla rafinerii ropy w Miri.

Planowane miejsce odwiertu było otoczone mokradłami i budowa linii kolejowej była jedynym sposobem na dotarcie do tego miejsca.

Robotników przewoziły "pociągi" zestawione z Land Rovera przerobionego na drezynę oraz wagonów otwartych.

Ciężki sprzęt dowoziła lokomotywa parowa wypożyczona od North Borneo Railway.

Po próbnych odwiertach okazało się, że złoża w tym miejscu są bardzo małe i ich wydobycie będzie nieopłacalne, dlatego już pod koniec 1960 roku kolej przestała kursować.

12. KOLEJ W MALEZJI NA YOU TUBE


Na You Tube znajdziecie mnóstwo filmów przedstawiających pociągi w Malezji. Wybrałem dla was kilkanaście, moim zdaniem, najciekawszych.

Pociąg Eastern & Oriental w różnych miejscach (08:06)(2017)
Jungle Line na odcinku Kuala Lipis - Tumpat (01:13:15)(2017)
Sabah State Railway - stary skład (05:45)(2017)
Relacja z podróży pociągiem ETS (16:05)(2016)
Odjazd pociągu ETS ze stacji Kuala Lumpur Sentral (01:35)(2016)
Pociąg turystyczny North Borneo Railway (04:17)(2016)
Film z podróży pociągiem Sabah State Railway (02:04)(2016)
Szynobus Sabah State Railway (00:41)(2016)
Odjazd pociągu ze stacji Gemas (01:16)(2016)
Monorail w Kuala Lumpur (10:30)(2016)
Relacja z podróży pociągiem Johor Bahru - Tumpat (08:00)(2015)
Pociąg ETS chińskiej produkcji - spacer (02:00)(2015)
Inauguracja kursowania pociągów podmiejskich w Butterworth (01:11)(2015)
Ex-japoński spalinowy zespół trakcyjny jako pociąg Johor Bahru - Gemas (03:40)(2015)
Kolej linowo-terenowa na Penang Hill (10:32)(2012)

Źródła:

[1] taipingheritagecult.blogspot.com/2008/07/all-aboard-first-train-in-malaysia-had.html
[2] www.mysinchew.com/node/94363
[3] searail.mymalaya.com/Johore/JWR.htm
[4] searail.mymalaya.com/Johore/MSR.htm
[5] searail.mymalaya.com/Selangor/Selangor.htm
[6] www.malayarailway.com/2009/03/sejarah-rangkaian-keretapi-antara.html#axzz58d7W7Cyi
[7] history.malayarailway.com
[8] thelongnwindingroad.wordpress.com/2011/01/13/architectural-masterpieces-of-kl-the-railway-station/
[9] www.suteraharbour.com/rail-train-sunset-cruise/north-borneo-railway-train/history-north-borneo-railway
[10] www.keretapi.com/website/sabah-state-railway
[11] searail.mymalaya.com/Borneo/NBR2013.htm
[12] www.newsabahtimes.com.my/nstweb/fullstory/14344
[13] ipfs.io/ipfs/QmXoypizjW3WknFiJnKLwHCnL72vedxjQkDDP1mXWo6uco/wiki/Sabah_State_Railway.html
[14] www.malaysia-traveller.com/jungle-railway.html
[15] searail.malayanrailways.com/Sarawak/Sarawak.htm
[16] www.miriresortcity.com/content/railways
[17] www.cable-car-guy.com/html/ccoznz.html#penang
[18] www.railwaygazette.com/news/single-view/view/kuala-lumpur-seeks-integrated-network-by-2000.html
[19] www.railway-technology.com/projects/kualalumpurmonorail/