Świat Podróży Kolejowych

Polub nas na Facebooku

Mapa odwiedzin


ESTONIA



Przewoźnik narodowy: Elron
Strona internetowa: www.elron.ee
Ostatnia aktualizacja: 11.12.2014



Spis treści:
1. Jak dotrzeć - autokary grupy Lux Express
2. Pociągiem po Estonii
3. Połączenia międzynarodowe
4. Muzeum Kolejnictwa w Lavassaare
5. Wyspa Naissaar
6. Wycieczka po Estonii - plan minimum

Estonia to mały kraj z niewielką liczbą połączeń kolejowych. Na przejazdy po Estonii wystarczą tylko dwa dni, jest jednak kilka ciekawych miejsc, które warto zobaczyć i można wykorzystać Estonię jako bazę wypadową. Rozkłady jazdy kolei estońskich znajdziemy na stronach podanych na samej górze artykułu. Głównym środkiem transportu w Estonii są jednak autobusy i często podróż nimi jest, niestety, dużo lepszym wyborem niż podróż pociągiem. Koleje estońskie planują wymianę taboru - w najbliższych latach stare, poradzieckie spalinowe zespoły trakcyjne mają zostać zastąpione przez pociągi typu FLIRT montowane w Polsce.

1. JAK DOTRZEĆ - AUTOKARY GRUPY LUX EXPRESS



Wprawdzie jest to strona o podróżowaniu koleją, jednak podróżowanie pociągami po krajach bałtyckich nie należy do najłatwiejszych zadań i na niektórych odcinkach lepiej skorzystać z komunikacji autobusowej. Na szczęście istnieje możliwość podróży autokarami grupy Lux Express, dzięki czemu można zaoszczędzić sporo pieniędzy i czasu.

Dokładny rozkład jazdy wraz z cenami można znaleźć na stronach:
www.simpleexpress.eu
www.luxexpress.eu

Lux Expres obsługuje również kilka połączeń krajowych w Estonii:
Tallin - Parnawa (Parnu)
Tallin - Narwa (Narva)
Tallin - Tartu

W przypadku trasy Tallin - Parnawa radzę skorzystać z przejazdu autokarem - jest krócej, niedrogo, odpada konieczność przesiadki. Ponadto autobusy jeżdżą dużo częściej. MIłośnicy kolei powinni pójść na kompromis - w jedną stronę pociągiem, w drugą autobusem. Podróż pociągiem to ładniejsze widoki, ale po wprowadzeniu Flirtów na wszystkie trasy, podróż koleją po Estonii nie ma już takiego klimatu jak kiedyś.


Autokar Lux Express
(materiały grupy Lux Express; za zgodą )

Autokar Lux Express w środku
(materiały grupy Lux Express; za zgodą )

2. POCIĄGIEM PO ESTONII



W Estonii nie ma zbyt wielu połączeń kolejowych. Dla turysty chcącego pozwiedzać miasta i odpocząć godne polecenia są jedynie trzy miasta: Tallin, Tartu i Parnawa. Pomiędzy tymi miastami jeździ niewiele pociągów, ale przeciętnemu turyście zupełnie wystarczą. Można oczywiście dojechać szybszymi autobusami, lecz jazda pociągiem ma swój urok, którego brakuje autobusom.

1 stycznia 2014 roku nastąpiło połączenie dwóch estońskich przewoźników kolejowych, w wyniku czego powstała firma Elron. Tabor składa się już tylko z pociągów FLIRT. Z jednej strony to duży plus, z drugiej koleje estońskie straciły dużo ze swojego uroku. Dużym minusem jest również konieczność przesiadki przy podróżach z Tallina do Parnawy, przez co lepiej wybrać autokary grupy Lux Express.

Rozkłady jazdy:

Rozkłady jazdy na elron.ee - głównie tabele.
Rozkłady jazdy estońskich pociągów i autobusów na peatus.ee

Rozkład jazdy nie jest jeszcze ostateczny, niewiele się w nim zmieniło od ubiegłego roku, w przyszłości ma być natomiast więcej połączeń. Najważniejsze połączenia to Tallin - Tartu (4-5 par pociągów dziennie) i Tallin - Parnawa (2 pary pociągów dziennie). Pozostałe to raczej połączenia podmiejskie.

Przykładowe ceny biletów (sprawdzane 28.02.2014):
Tallin - Tartu (osobowy) - 10,10€ (II klasa); 11,60€ (I klasa)
Tallin - Tartu (ekspres) - 10,90€ (II klasa); 14,20€ (I klasa)
Tallin - Narwa (osobowy) - 10,90€ (II klasa); 11,60€) (I klasa)
Tallin - Parnawa - 7,60€ (tylko II klasa)

Podstawowe przepisy przewozowe:

- w pociągach kolei estońskich można przewozić rowery pod warunkiem wykupienia dodatkowego biletu. W pociągach są specjalnie wydzielone miejsca do przewozu rowerów.

- przewóz zwierząt możliwy jest po wykupieniu osobnego biletu dla zwierzęcia. Podróż ze zwierzęciem dozwolona jest jedynie w części dla rowerów i wózków inwalidzkich.

- pociągi Elron są klimatyzowane, monitorowane, pasażerowie mogą korzystać z darmowego wi-fi i gniazdek elektrycznych. We wszystkich pojazdach przygotowano wydzielone miejsce dla rowerów (do 10 jednośladów) i wózków inwalidzkich.

- w pociągach Elron są dwie klasy. W pierwszej klasie istnieje możliwość rezerwacji miejsca przy zakupie biletu przez internet. Pierwsza klasa różni się od drugiej wygodniejszymi siedzeniami oraz gniazdkami przy każdym siedzeniu.


Estoński Flirt
(aut. © Magdalena Łukowiak; za zgodą)

Estoński Flirt - wnętrze
(aut. © Magdalena Łukowiak; za zgodą)

3. POŁĄCZENIA MIĘDZYNARODOWE



Estonia nie może się pochwalić bogatą siatką połączeń międzynarodowych. Szczególnie zaniedbane są połączenia z Łotwą, choć tutaj pociągi raczej nie mają szans z szybkimi, komfortowymi autokarami.

Łotwa:



Z Rygi do Tartu i Tallina można niedrogo dojechać raz dziennie przesiadając się na granicy łotewsko - estońskiej. W przeciwnym kierunku przesiadka możliwa jest dwa razy dziennie. Za przejazd odcinkiem łotewskim zapłacimy 5,60 euro (168 km), za przejazd odcinkiem estońskim ponad 15 euro. Za przejazd od granicy estońskiej do Tartu zapłacimy jedynie 4,4 euro.

POŁĄCZENIE 1

Pociąg Tallin (odj. 08:16) --> Tartu (przyj. 10:16) - pociąg ekspresowy.
Pociąg Tartu (odj.10:20) --> Valga (przyj.11:20) - pociąg osobowy.
Pociąg łotewski Valga (odj. 11:54) --> Ryga (przyj. 15:55) - pociąg osobowy

Pociąg Ryga (odj. 12:13) --> Valga (przyj. 15:57) - pociąg osobowy
Pociąg Valga (odj. 16:42 --> Tartu (przyj. 17:58) - pociąg osobowy
Pociąg Tartu (odj. 18:00) --> Tallin (przyj. 19:57) - pociąg ekspresowy

POŁĄCZENIE 2

Pociąg Tallin (odj. 13:16) --> Tartu (przyj. 15:14) - pociąg ekspresowy
Pociąg Tartu (odj 15:18) --> Valga (przyj. 16:32) - pociąg osobowy
Pociąg Valga (odj. 17:24) --> Ryga (przyj. 20:50) - pociąg osobowy

Pociąg Ryga (odj. 06:20) --> Valga (odj. 10:35) - pociąg osobowy
Zwiedzanie podzielonego miasta Valka i Valga - 3,5 godziny
Pociąg Valga (odj. 14:00) --> Tartu (przyj. 15:15) - pociąg osobowy
Tartu (odj. 15:17) --> Tallin (przyj. 17:16) - pociąg ekspresowy

W praktyce z Tallina do Valgi jedzie jeden skład, który zmienia kategorię podczas przejazdu. Nie trzeba się więc przesiadać w Tartu.

Ze względu na prace modernizacyjne rozkład bardzo często się zmienia (jak w Polsce) , a na części trasy za pociągi bywa wprowadzana zastępcza komunikacja autobusowa. Jeżeli jedziecie z Rygi do Tallina, lepiej wybrać autokary Simple Express lub Lux Express.

Rosja


Pomiędzy Tallinem a Moskwą codziennie kursuje pociąg nocny. Na estońskim odcinku połączenie obsługuje przewoźnik Go Rail. Pociąg przejeżdża przez przejście graniczne Narva - Ivangorod, wystarczy więc tylko wiza rosyjska. . Aktualny rozkład można znaleźć na stronie Go Rail (odnośnik niżej).

Przewoźnik Go Rail uruchomił również dzienne połączenie Tallin - Sankt Petersburg.

Aktualne informacje o cenach i rozkładzie jazdy znajdziecie na stronie: tickets.gorail.ee/sarex-ee/saraksts.asp

Na forach internetowych pojawiła się informacja, że bilety można kupić dużo taniej na stronie kolei łotewskich www.ldz.lv


Pociąg nocny Tallin - Moskwa
(aut. © Magdalena Łukowiak; za zgodą)

Pociąg nocny Tallin - Moskwa
(aut. © Magdalena Łukowiak; za zgodą)

4. MUZEUM KOLEI W LAVASSAARE



Dla miłośników kolei ciekawym miejscem będzie z pewnością muzeum v Lavassaare. W muzeum znajduje się ponad 70 różnych pojazdów - od lokomotyw parowych, przez stare wagony, kończąc na pojazdach technicznych. Dla zwiedzających przygotowano także wystawę dokumentującą historię kolei wąskotorowych jeżdżących po terytorium dzisiejszej Estonii - dokumenty, zdjęcia, mundury kolejarskie itp.

Dodatkową atrakcją jest pociąg retro kursujący w każdą sobotę od czerwca do sierpnia (5 razy dziennie) oraz w każdą sobotę września (3 razy dziennie). Trasa pociągu łączącego wioski Müramaa i Lavassaare liczy tylko dwa kilometry, a przejazd trwa jedynie 10 minut. Pociąg raz jest ciągnięty przez lokomotywę parową, innym razem przez spalinową. Nie ma reguły. Przejazd pociągiem tam i z powrotem kosztuje aż 8 euro.

Muzeum jest otwarte codziennie od czerwca do sierpnia. We wrześniu tylko w sobotę i niedzielę. W pozostałe dni września oraz w październiku wstęp tylko dla grup po wcześniejszej rezerwacji. Bilet wstępu dla osoby dorosłej kosztuje 4 euro, dla emerytów 3 euro, dla dzieci 2 euro.

Muzeum znajduje się 17 kilometrów od Pärnu. Można do niego dojechać autobusem nr 44 z Pärnu.

Szczegóły: www.museumrailway.ee
Kolejka wąskotorowa w Lavassaare na You Tube
Muzeum Kolejowe w Lavassaare na You Tube


Kolejka wąskotorowa w Lavassaare
(zdjęcie dzięki uprzejmości i za zgodą Muzeum Kolei w Lavassaare)

Kolejka wąskotoro wa w Lavassaare
(zdjęcie dzięki uprzejmości i za zgodą Muzeum Kolei w Lavassaare)

5. WYSPA NAISSAAR



Jedną z atrakcji estońskiej wyspy, na którą można dopłynąć promem z Tallina (10 km) jest kolejka wąskotorowa przecinająca wyspę z północy na południe.

Sama wyspa ma bardzo ciekawą historię. W 1917 roku zbuntowani marynarze utworzyli na niej mini-państwo zwane Sowiecką Republiką Naissaru. Dziś turyści mogą zobaczyć byłą bazę marynarki wojennej ZSSR, a sama wyspa została przekształcona w rezerwat przyrody. Szczegóły w odnośniku na górze strony.

Na tym filmiku od 4:45 do 6:07 widać opisywaną kolejkę.

6. WYCIECZKA PO ESTONII - PLAN MINIMUM



Podobnie jak w innych małych krajach, także w Estonii większość turystów ogranicza swój pobyt do zwiedzania Tallina, ewentualnie Tartu. Estonia to głównie tereny zielone, dziewicza przyroda i pustkowia. Z innych miast bardziej znane są Parnawa i Tartu, a wycieczkę można uzupełnić wizytą w kilku innych miejscach. Cen nie będę podawał, bowiem zmieniają się bardzo często (rosną). Pamiętajmy, że Estonia to bardzo drogi kraj i ceny niejednego niemile zaskoczą. Poniżej możecie przeczytać proponowany plan krótkiej wycieczki kolejowo-autobusowej po Estonii. Oczywiście nie musicie zwiedzać dokładnie według tego planu, ma on posłużyć jedynie jako inspiracja.

Jeśli chodzi o dodatkowe miasta lub atrakcje na trasie, napiszę na ten temat osobny artykuł. Wymienione miejsca najlepiej zwiedzać w okresie połowa kwietnia - połowa czerwca lub połowa sierpnia - wrzesień, ewentualnie początek października. Od połowy czerwca do połowy lipca jest szczyt sezonu turystycznego i trudno znaleźć miejsce noclegowe.

Jako środek transportu wybrałem samolot, bilety kupione z dużym wyprzedzeniem lub w promocji "Szalona środa" na www.lot.com
. "Grosikowi turyści" mogą dojechać autokarami grupy Lux Express lub autostopem, ale będą bardziej zmęczeni.

Dzień 1 - przylot


Przylot. Podróż z lotniska do Tallina, krótki spacer po centrum, zameldowanie się w hotelu. Po rozpakowaniu bagaży wieczorny spacer po centrum.

Nocleg w Tallinie.

Dzień 2 - Tallin (ewentualnie Rakvere)


Drugi dzień przeznaczmy na zwiedzanie estońskiej stolicy. Najpopularniejsza trasa po centrum to Raekoja plats - rynek otoczony zabytkowymi kamienicami, zamek, Muzeum Miasta Tallina i Muzeum KGB. Po kilkugodzinnym spacerze warto wybrać się na peryferia miasta do skansenu przy Vabaõhumuuseumi tee 12, gdzie zgromadzono i udostępniono do zwiedzania tradycyjne estońskie chaty i wiatraki. O jedzenie nie ma się co martwić - w centrum czynnych jest bardzo dużo lokali gastronomicznych, jedynie ceny są wygórowane.

Jeżeli znudzi nam się Tallin, można pojechać pociągiem do miasteczka Rakvere na trasie Tallin - Narwa. Samo miasto nie wyróżnia się niczym specjalnym - jedna ładna ulica (Pikk) z drewnianymi domkami, ruiny zamku i charakterystyczny pomnik tura koło zamku. Na szczęście wszystko blisko dworca kolejowego, więc to dobry sposób na delektowanie się atmosferą typowego estońskiego miasta, do którego zagląda mało turystów. Czas przejazdu w jedną stronę to około 80 minut, na zwiedzanie Rakvere wystarczą dwie godziny.

Turyści z reguły jadą dalej - do Narwy - pod granicę z Rosją. Moim zdaniem, w wariancie minimalnym, Narwę można odpuścić.

Nocleg w Tallinie.

Dzień 3 - Helsinki


Wycieczka promem do stolicy Finlandii - Helsinek. W Helsinkach spacer po centrum, odpoczynek przy katedrze na Placu Senackim, na koniec pozostaje twierdza Suomenlinna. Powrót promem do Tallina.

Nocleg w Tallinie. W celu zaoszczędzenia kosztów noclegu można wybrać wieczorne lub nocne połączenia promowe.

Dzień 3 - Parnawa, (Viljandi), Tartu


Rano przejazd z Tallina do Parnawy (Pärnu). Do wyboru pociąg z przesiadką na stacji Lelle lub autokar Lux Express (krajowy).

W Parnawie spacer po centrum z zachowanymi drewnianymi domkami. Jeżeli dopisze pogoda, polecam też spacer po plażach. Miasto uzdrowiskowe, noclegi drogie, w lecie mnóstwo Estończyków przyjeżdża tu na wakacje, dlatego Parnawa nazywana jest letnią stolicą Estonii.

Miłośnicy kolei powinni pojechać do pobliskiego Lavassaare, aby zwiedzić Muzeum Kolejnictwa i przejechać się kolejką wąskotorową po krótkiej trasie na terenie wspomnianego muzeum.

Pozostali wsiadają do autobusu Parnawa - Tartu. Pomiędzy tymi miastami leży liczące dwadzieścia tysięcy mieszkańców Viljandi - szóste pod względem wielkości miasto Estonii. W mieście nie ma jakichś charakterystycznych, wyróżniających to miasto zabytków, to miejsce dla tych, którzy chcą poczuć atmosferę mniejszych estońskich miast. W centrum przeciętny rynek, kilka zaniedbanych uliczek z drewnianymi domkami, amfiteatr, wzgórze zamkowe. Do Viljandi można również dojechać pociągiem z Tallina, ale dworzec kolejowy położony jest daleko od centrum miasta. Na zwiedzanie Viljandi wystarczą dwie godziny. Z Parnawy do Viljandi jedzie się półtorej godziny.

Na dworcu autobusowym znów wsiadamy do autobusu Parnawa - Tartu i kierujemy się w stronę Tartu. Do drugiego pod względem wielkości miasta jedzie się 75 minut. Dzień kończymy spacerem po centrum Tartu.

Nocleg w Tartu.

Dzień 4 - Tartu


Spacer po malowniczym centrum Tartu, zwiedzanie Muzeum Piwa, Centrum Nauki AHHA i Estońskiego Muzeum Narodowego.

Można przenocować w Tartu lub wrócić popołudniowym pociągiem do Tallina. Nocleg w Tartu wyjdzie taniej.

Dzień 5 - Tallin, powrót


Do wyboru dwa warianty:
a) rano przejazd pociągiem do Tallina, przejazd na lotnisko i powrót samolotem Tallin - Warszawa
b) rano przejazd do Valgi, przesiadka na pociąg do Rygi, zwiedzanie Rygi, później powrót autokarami Lux Express do Polski (po drodze można zatrzymać się np. w Wilnie).

To plan wycieczki uwzględniający zarówno najpopularniejsze estońskie miasta, jak i miasteczka, do których przyjeżdża mało turystów - wszystko do zwiedzenia w bardzo krótkim czasie, dzięki czemu oszczędzamy pieniądze. W 2015 roku taka wycieczka kosztowałaby od około 550 zł (promocyjne bilety Simple Express + tanie noclegi + dużo własnego jedzenia) do 1200 zł (bilety lotnicze w promocji "Szalona środa" + przyzwoite noclegi). Dłuższy pobyt w Tallinie pozwoli na lepsze poznanie estońskiej stolicy, ale każdy dodatkowy dzień wiąże się z dużymi kosztami.

Turyści jadący tylko po to, aby zaliczyć atrakcje z najpopularniejszych przewodników lub pochwalić się zdjęciami na Facebooku, mogą ograniczyć się do Tallina, Tartu i rejsu do Helsinek. Wyjdzie 200-300 złotych taniej, będzie też więcej polubień na portalach społecznościowych.

Na temat polecanych noclegów powstanie osobny artykuł na blogu.